ريخت‌شناسيِ حكايت‌هاي عاشقانۀ بخشِ «مَكرِ زنان» در «هزار‌و‌يك شب» برپايۀ نظريّۀ رواييِ پراپ

روايت‌شناسي رويكردي ست ساختار‌گرا كه به‌دنبالِ يافتنِ نظامِ حاكم بر انواعِ روايي و ساختارِ بنيادينِ روايت است. يكي از بر‌جسته‌تر‌ين پژوهش‌ها در‌زمينۀ روايت‌شناسي، پژوهشِ پراپ روي صد قصّۀ فولكلورِ روس است كه به صدورِ حكم‌هايي در‌موردِ ساختِ بنيادينِ قصّه‌هاي پريان و رده‌بنديِ آن‌ها انجاميده‌است. پژوهشِ حاضر، با نگاه به نظريّۀ پراپ، به‌دنبالِ بر‌رسيِ وجود يا عدمِ ساختارِ رواييِ كلّي در حكايت‌هاي عاشقانۀ بخشِ «مَكرِ زنان» در «هزار‌و‌يك شب» و بر‌رسيِ كار‌آمدي يا نا‌كار‌آمديِ نظريّۀ رواييِ پراپ در تبيينِ ساختار‌هاي رواييِ اين حكايت‌ها بر‌آمده‌است. بدين‌منظور ابتدا روايت و برخي عناصرِ ساختاريِ آن تعريف‌شده و پس از مروري بر تاريخچۀ روايت‌شناسي و مهمّ‌تر‌ين آراءِ روايت‌شناسان، نظريّۀ روايتيِ پراپ و برخي نقد‌هاي صورت‌گرفته به آن بيان‌ شده‌ است. سپس تك‌تكِ قصّه‌ها تحليل و به‌قصدِ مقايسه، جدول‌بندي شده‌است. نتايجِ برآمده از جدول‌بنديِ قصّه‌ها نشان‌ داده‌ است حكايت‌هاي بر‌رسي‌شده، از‌نظرِ نوعِ خويش كاري‌ها، ساختارِ مشابهي منطبق بر الگوي پراپ دارند، امّا از‌نظرِ تواليِ خويشكاري‌ها، از تواليِ موردِ‌نظرِ پراپ پيروي‌ نمي‌كنند.