تعارض اصل حمايت از اختراعات دارويي و حقوق بشر؛ تفسير حقوقي ماده 27 موافقت‌نامه تريپس

امروزه اختراعات دارويي بخش مهمي از توليدات صنعتي را به خود اختصاص داده است و شركت‌هاي بزرگ سرمايه‌گذاري به اين مقوله توجه نشان داده‌اند و خواهان حمايت از اين اختراعات در جهت اطمينان براي سرمايه‌گذاري در اين حوزه مي‌باشند. ضمن اين‌كه پيشرفت در اين حوزه خود منافع بشري در پي دارد، اما حمايت بدون قيد و شرط از اين اختراعات در تعارض با حق بر سلامتي افراد قرار دارد كه از جمله حقوق بنيادين بشر است. بنابراين در سال‌هاي اخير حق اختراعات دارويي و تأثير آن در تحقق حقوق بشر، به يكي از مباحث چالش‌برانگيز موضوع حقوق مالكيت فكري در ميان كشورهاي در حال توسعه تبديل شده است. از يكسو كشورهاي توسعه‌يافته خواستار گسترش دايره حمايت از اختراعات دارويي هستند و از طرف ديگر كشورهاي در حال توسعه معتقدند كه حمايت قوي از اختراعات دارويي، بر حق دسترسي بيماران به داروها تأثير منفي گذاشته است. بنابراين بررسي اين مسأله از منظر حقوق بين‌الملل ضرورتي انكارناپذير است. متعاقب اين مسأله، مقاله حاضر تلاش مي‌نمايد با بررسي و تفسير حقوقي و به طور خاص با تفسير ماده 27 موافقت‌نامه تريپس در رويه قضايي سازمان تجارت جهاني، چالش ميان حق اختراع دارويي و حقوق بشر را مورد بررسي و تبيين قرار دهد.