تحليلِ عبارتي مبهم در تاريخ جهانگشاي جويني (پيشنهادي براي ضبط عبارت «يك نفس بيكار نفسي»)

فاقد عنوان و چكيده لاتين

در اين مقاله بر آنم تا با تأمّل در عباراتي از تاريخِ جهانگشايِ جويني كه به گفتۀ بيشترِ شارحان دارايِ تعقيد و ابهام است، با رويكرد نقد تصحيح متن از قراينِ موجود در نثرِ عطاملك استفاده كرده و معنايي روشن به دست آورم. گويي ابهامِ مورد نظر، بيشتر ناشي ازتوجه نكردن به فاعلِ جملات و خوانشِ نادرست از عبارت «يك نفس بيكار نفسي» است. اين امر، مصحّحان و شارحان را بر آن داشته تا به گمان تمسّك جُسته و ضبطي ديگر از «بيكار» ارائه دهند و به تبعِ آن، توضيحاتي نابجا بياورند. من با نشان دادن مرجع ضماير، يافتن قرايني از جناس‌هاي «نَفَس» و «نَفس» در نثر عطاملك و قرينۀ تركيبِ «يك نَفَس» در كنار تصحيف‌اش، تحليلي دقيق‌تر از اين عبارت ارائه مي‌كنم. در اين تحليل نيازي به شك در ضبط نسخۀ قزويني و شرح‌هايي كه ‌قرينه‌اي در متن ندارند نيست و يك‌سره با شيوۀ نگارش عطاملك جويني منطبق است.