حمايت بين‌المللي حق مالكيت فكري و مزاياي ضميمه كنوانسيون برن براي كشورهاي در حال توسعه

ضميمه معاهده برن كه جنبه حمايتي به نفع كشورهاي در حال توسعه دارد[1]، مشتمل بر 6 ماده، حاوي مقررات ويژه‌اي است كه در كنفرانس پاريس سال 1971 ميلادي به تصويب رسيد و به موجب آن، در چارچوب ضوابط كنوانسيون بين‌المللي برن، راه‌كارهايي به نفع كشور‌هاي در حال توسعه، در زمينه رفع محدوديت و ممنوعيت‌هاي كپي‌رايت، در مورد ترجمه و تكثير آثار علمي و فرهنگي مورد نياز در امور مربوط به آموزش، تدريس و تحقيق، اتخاذ و به كنوانسيون مزبور الحاق گرديده است، البته طبق ضوابط پيش‌بيني‌شده در ضميمه كنوانسيون برن، كشور‌هاي در حال توسعه و اتباع آن‌ها با در نظرگرفتن حق تأليف متعارف مؤلفان و تضمين پرداخت آن و حفظ حقوق معنوي مؤلفان ملي كشور‌هاي پيشرفته، تحت شرايط ويژه مقرر در ضميمه الحاقي، مي‌توانند نسبت به ترجمه و يا تكثير آثار مزبور، با اخذ مجوز لازم، اقدام نمايند. لازم است توضيح داده شود كه اصل معاهده برن در سال 1886 ميلادي به منظور حمايت بين‌المللي حقوق مادي و معنوي مؤلفان آثار علمي، ادبي و هنري، به تصويب اعضاي كشور‌هاي شركت‌كننده در كنگره برن رسيد و در تاريخ پنجم دسامبر 1887 ميلادي لازم‌الاجرا گرديد. ناگفته نماند كه معاهده يا كنوانسيون برن، نخستين و مهم‌ترين سند بين‌المللي در زمينه حمايت از حقوق پديدآورندگان آثار علمي، هنري و ادبي و پايه اساسي شناسايي حقوق مالكيت فكري و حمايت از حقوق مؤلفان، و مصنفان هنرمندان در سطح جهاني محسوب مي‌گردد. طبق معاهده مذكور ظوابطي در مورد آثار حمايت، حقوق مادي و معنوي پديدآورندگان آثار فكري، مدت حمايت و... پيش‌بيني گرديده بود كه با توجه به تحولات اقتصادي، اجتماعي، سياسي و گذشت زمان بار‌ها مورد تجديد نظر قرار گرفت و در سال 1971 ميلادي با توجه به مسائل جهاني ضميمه‌اي در شش ماده به كنوانسيون مزبور افزوده شده كه حاوي استثنائاتي در زمينه حق ترجمه و يا تكثير آثار فكري مؤلفان اتباع كشور‌هاي پيشرفته به نفع كشور‌هاي در حال توسعه است.