حقوق مالكيت هنري و بازار هنر نگاهي به هنر معاصر ايران و برخي چالش هاي حقوقي آن

هنر، هسته مركزي صنايع خلاق است[1] و كل فعاليت‌هاي اين صنايع بر اساس نحوه ارتباط‌شان با حقوق مالكيت هنري دسته‌بندي مي‌شوند. موضوعات امروز بازار جهاني هنر، تنها خريد و فروش آثار هنري، به عنوان دارايي نيست، بلكه خريد و فروش حقوق نشر و حق امتيازها هم هست. در واقع تجارت جهاني هنر به دو بخش دارايي‌هاي سرمايه‌اي ملموس[2] (آثار هنري) و ناملموس (حقوق مالكيت) تقسيم شده است و جالب توجه اين‌كه درآمدهاي حاصل از فروش دارايي‌هاي ناملموس بيشتر است. در حال حاضر هنر معاصر مهم‌ترين شيوه توليد هنري در دنياي هنر به شمار مي‌رود و بنا به ويژگي‌هاي منحصر به فردش چالش‌هايي جدي براي بسياري از علوم مرتبط از جمله حقوق مالكيت هنري به همراه داشته است. اين چالش‌ها به سبب وضعيت ويژه كشور ما حادتر هم شده‌اند. اين نوشته براي مطالعه اين مسائل در چهار فراز كلي صورت‌بندي شده است ابتدا به اختصار بازار هنر و تحولات آن مطرح مي‌شود، سپس برخي از چالش‌هاي مهم حقوق مالكيت هنري در هنر معاصر گفته مي‌شود و بعد از آن به وضعيت ويژه‌ ايران و نيز مشكلاتي مي‌پردازيم كه در اثر نپذيرفتن ترتيبات جهاني براي هنر معاصر ايران رخ مي‌دهد در پايان هم ضمن جمع‌بندي توصيه‌هايي براي سياستگذاران و هنرمندان خواهيم آورد.