پيشنهادي تازه دربارة معنا و صورت‌هاي نوشتاريِ «گاوكيل» در زبان فارسي

در متون كهن، «كاوكيل»، «كاكيل»، «كاليل» و«كاكثل» بر يكي از جشن­هاي ايران باستان و نژاد خاصي از گاو اطلاق شده است. هدف اين مقاله، بررسي اين نشانه ­ها و بيان مدلول آن­هاست. به ­اين منظور، نخست، با استناد به رسم­الخط فارسي قديم، نشان داده مي­ شود كه شكل­ هاي مذكور، املاهاي ديگري از »گاوكيل»­اند؛ سپس اين پيشنهاد مطرح مي­شود كه «كيل» در اين كاربرد، معادل كج است كه از طريق تركيبِ «كج و كول»، به فارسي امروز نيز رسيده ­است. بر پايۀ يافته ­هاي اين پژوهش، «گاوكيل»، براي ناميدن نژادي از گاو، با موهايي بلند و دمي شبيه دم اسب به كار رفته كه يكي از زيستگاه ­هاي آن بخش­هايي از خراسان بزرگ است و در متون فارسي از آن، با نام ­هاي «كژگاو»، «غَژغاو» و«غشغا» نيز ياد شده ­­است. با توجه به معناي ضمني «كژ» در زبان پارتي و «كيل» در ترجمه ­هاي كهن قرآن، مي­ توان «كژگاو/ گاوكيل» را معادلِ گاو سركش دانست.