حوزه شيعي حلب ؛ حلقه گمشده فرهنگي در شام

حوزه شيعي حلب، از جمله پايگاه­هاي فرهنگي شيعيان بوده است كه كمتر مورد ­توجه مورخان قرار گرفته و اطلاعات در خصوص اين مركز علمي فرهنگي، بسيار اندك است. از دوره حاكميت حمدانيان و سپس بني‌مرداس بر شهر حلب، حضور فرهنگي و اجتماعي شيعيان در پرتو سياست­هاي حمايتي اين حاكميت‌ها و نيز مهاجرت عالمان شيعي از ديگر سرزمين‌هاي اسلامي به حلب پُررنگ‌تر شد؛ چنان‌كه بازتاب نام و شرح حال عالمان شيعي حلب در دوران حمداني و بني­مرداس در كتب رجالي و تواريخ محلي، نشان از رونق و شكوفايي حوزه شيعي حلب دارد. مسئله ­اساسي در اين پژوهش، آن است كه عوامل شكل‌گيري و رونق حوزه شيعي حلب چه بوده است؟ و حوزه شيعي حلب چه تاثيري بر اوضاع مذهبي مردم حلب گذاشته است؟ يافته‌هاي پژوهش، بر اين اصل استوار است كه حمايت امراي حمداني و بني‌مرداس، نيابت شاگردان سيد مرتضي و شيخ مفيد در حلب، و همچنين، تربيت شاگرداني در حوزه شيعي حلب توسط آنان، از عوامل شكل­گيري و رونق حوزه شيعي حلب به شمار مي‌رود. علاوه ­بر اين، حضور فعال علماي امامي و رونق حوزه شيعي حلب، موجب تغيير و تحول مذهبي مردم حلب از فقه حنفي به امامي شد كه تا پايان قرن ششم هجري همچنان ادامه داشت.