تبيين فرسودگي تحصيلي دانش‌آموزان بر اساس خود‌دلسوزي و حس ‌‌انسجام

Explaining Students' Academic Burnout Based on Self-Compassion and Sense of Coherence

زمينه و هدف: فرسودگي تحصيلي به عنوان يكي از شاخص‌هاي مهم سلامت رواني در ميان افراد در حال تحصيل به شمار مي‌رود و تأثيرات منفي بر بهزيستي روان­شناختي دانش‌آموز و اطرافيان وي دارد. پژوهش حاضر با هدف تبيين فرسودگي تحصيلي دانش‌آموزان بر اساس خود‌دلسوزي و حس ‌انسجام انجام شد. روش: روش پژوهش توصيفي و از نوع همبستگي بود. نمونه مورد مطالعه شامل 373 دانش­آموز شهرستان اردبيل در سال تحصيلي 96-1395 بود كه به شيوه نمونه‌گيري تصادفي خوشه‌اي چند‌مرحله‌اي انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگي تحصيلي (برسو و همكاران، 1997)، پرسشنامه حس ‌انسجام (آنتونوسكي، 1987) و مقياس خود‌دلسوزي (نف، 2003) بود. تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگي پيرسون و تحليل رگرسيون چندگانه انجام شد. يافته‌ها: اثر ادراك‌پذيري (0/067-=β: 0/003> p)، مهرباني به خود (0/167-=β: 0/012> p)، و ذهن‌آگاهي (0/317-=β: 0/001> p) بر فرسودگي تحصيلي، مثبت و معنادار؛ و اثر انزوا (0/745=β: 0/001> p) بر فرسودگي تحصيلي منفي و معنادار بود. همچنين خود‌دلسوزي 89 درصد و حس‌ انسجام 86 درصد از واريانس نمرات فرسودگي تحصيلي دانش‌آموزان را پيش‌بيني مي‌كند (0/001>P). نتيجه‌گيري: براساس نتايج اين پژوهش، خود‌دلسوزي و حس‌ انسجام با فراهم‌كردن راهبردهاي مقابله‌اي مؤثر هنگام رويارويي با تنيدگي‌هاي‌ تحصيلي و ايجاد انگيزه تحصيلي در موفقيت تحصيلي دانش‌آموزان و كاهش فرسودگي تحصيلي آنها تأثير مي‌گذارد.

Background and Purpose: Academic burnout is one of the important indicators of mental health among educated people and has negative effects on the psychological well-being of students and their families. The purpose of this study was explaining students' academic burnout based on self-compassion and sense of coherence. Method: The research method was descriptive and correlational. The sample consisted of 373 students in Ardebil city in the academic year of 2016-2017 who were selected by multi-stage cluster sampling. Academic burnout scale (Berso et al, 1997), sense of coherence questionnaire (Antonovsky, 1987) and self- compassion scale (Neff, 2003) were used as a research tools. Data were analyzed using Pearson correlation test and multiple regression analysis. Results: The effect of comprehensibility (β = -0.067: p <0.003), self- kindness (β = -0.167: p <0.012), mindfulness (β = -0.317: p <0.001) on academic burnout is positive and significant and effect of isolation (β = 0.745: p <0.001) on academic burnout is negative and significant. In addition, self-compassion and sense of coherence predicted 89% and 86% of variance of academic burnout scores of students (p<0.001). Conclusion: Based on the results of this study, self-compassion and sense of coherence by providing effective coping strategies in the face of academic stress and creating academic motivation affect students' academic achievement and reduce their academic burnout.