انقلاب اسلامي و تحول مفهومي حقوق شهروندي در ايران

حقوق شهروندي از جمله مفاهيمي است كه در حوزه حقوق عمومي و علوم سياسي از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است، تا جايي كه مفهوم شهروندي در طول تاريخ و در حوزه انديشه‌هاي سياسي همواره سهم به‌سزايي را به خود اختصاص داده است. به نظر مي‌رسد كه اين مفهوم همواره يك مفهوم پايدار و ثابت نبوده، بلكه جريان‌هاي سياسي و متغيرهاي تاريخي بر باز تعريف آن تاثيرگذار بوده است. همچنين انقلاب اسلامي و انديشه‌هاي بنيانگذار آن، امام خميني (ره)، نيز به شكلي اساسي ماهيت و روندهاي حقوق شهروندي در ايران را تغيير داد. اين پژوهش تاثير انقلاب اسلامي ايران بر مفهوم و حوزه‌هاي عمومي حقوق شهروندي را بررسي مي‌كند. سوال محوري اين است كه انقلاب اسلامي ايران چه تاثيري بر تحول مفهومي و روندهاي عمومي حقوق شهروندي در جامعه ايران داشته است؟ يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه انقلاب اسلامي از دو زاويه بر تحول مفهومي و روندهاي حقوق شهروندي تاثبرگذار بوده است. نخست، با گسترش سازوكارهاي مشاركت مردمي، روندها و حوزه‌هاي حقوق شهروندي را گسترش داد. و دوم، با برجسته شدن نقش مذهب در سيستم سياسي جمهوري اسلامي، مذهب به‌عنوان يك متغير اساسي مردم‌سالاري را در بطن تحولات اجتماعي ايران نهادينه كرده است. روش تحقيق در اين مقاله توصيفي- تحليلي، و روش گردآوري داده‌ها منابع كتابخانه‌اي و اينترنتي است.