جريان سازي مذهبي آذربايجان در تحولات سياسي ايران معاصر

Religious Streaming of Azerbaijan in contemporary Iranian political developments

تاريخ گواهي مي­دهد هيچ منطقه‌اي از ايران به اندازه آذربايجان دست­خوش حوادث نشده است. آذربايجان مقاطع مهمي از تاريخ معاصر ايران را مركزيت داشته و با پيشتازي در تحولات سياسي كشور مسير تاريخ ايران را تحت تاثير داشته است. پژوهش حاضر به منظور تبيين عوامل سازنده حضور آذري­ها و مبارزات آنان، در صدد پاسخ به اين سوال است كه چه عاملي محرك اصلي مردم آذربايجان براي اقدامات سياسي و انقلابي بوده است؟ بدين منظور با استفاده از روش كتابخانه­اي و بهره بردن از تاريخ شفاهي و آرشيو مجلات، تحولات اجتماعي بزرگ همانند قيام تنباكو، نهضت مشروطه، مقابله با فرقه دمكرات، قيام 29 بهمن 1356، دفع غائله خلق مسلمان و حماسه دي 1388 را مطالعه كرده و با ذكر شواهدي به اين نتيجه رسيديم كه مهم­ترين عاملي كه در طول يك قرن گذشته آذربايجان را در عرصه سياسي ايران نگه داشته است انگيزه­هاي مذهبي بوده است و در مقابل هر گونه مبارزه يا حركت سياسي كه در آذربايجان با هر انگيزه­ديگر به وجود آمده با مخالفت مردم مواجه شده و به شكست انجاميده است.

The History witnesses that any region in Iran has nat involved in incidents as Azerbaijan. Azerbaijan has directed important stages of contemporary history in Iran, and by leading in the country's political developments has changed the course of Irans history Sometimes. the present study In order to explain factors of Azeris presence and their campaign, wants to answer the question of which factor has been the main motive for the people of Azerbaijan for political and revolutionary actions? So by studying historical documents, applying oral history and magazines archives reviewed great social developments like Tanbacco uprising, Mashruteh movement, deal with Democratic faction, uprising of 29 Bahman in 1356, repulse Khalqe Mosalmans sedition and Epic of dey in 1388. Then with the evidence conclude that the most important factor that kept Azerbaijan in iran political arena during the past century was religious motives .and in return any fighting or political effort that happened without religious backing or with non - religious motivation in this region faced with people opposition and has failed.