الگوي راهبردي صيانت امنيتي فضاي سايبر نيروهاي مسلح

Strategic security strategy for the security of the cyberspace of the armed forces

در طول سه دهه اخير فضاي سايبر نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران همواره با تهديدات متنوع و مستمري از سوي بيگانگان مواجه بوده، به‌طوري كه فضاي سايبر به‌عنوان ابزار اصلي سرويس‌هاي اطلاعاتي براي جاسوسي و خرابكاري قرار داشته است. عدم پيش‌بيني و اعمال راهكارهاي پيشگيرانه براي صيانت امنيتي فضاي سايبر نيروهاي مسلح به‌منظور پيشگيري و مقابله با اين تعرض‌ها با مديريت نظام‌مند و يكپارچه تبعات جبران‌ناپذيري را به همراه خواهد داشت. بر اين اساس ارائه الگويي راهبردي جهت خنثي‌سازي اين تهديدات از ضرورت‌ها به شمار مي‌آيد و هدف از اين پژوهش دستيابي به الگوي راهبردي صيانت امنيتي فضاي سايبر نيروهاي مسلح با شناسايي ابعاد، مؤلفه‌ها، روابط في‌مابين آن‌ها است. محقق با استفاده از روش پژوهش آميخته، ابتدا از روش كيفي با استفاده از روش تحليل مضامين اقدام به مطالعه فرامين، تدابير فرماندهي معظم كل قوا، اسناد بالادستي كشور و نيروهاي مسلح در حوزه سايبر پرداخته است و پس از استخراج مدل مفهومي صيانت امنيتي فضاي سايبر نيروهاي مسلح، با تشكيل جلسات گروه خبرگي و مصاحبه با خبرگان به توصيف متغيرها به‌منظور شناسايي ابعاد، مؤلفه‌ها در الگو پرداخته شد و براي تأييد مدل مفهومي به دست آمده پرسشنامه‌اي محقق ساخته تدوين گرديد و جمع‌آوري اطلاعات پرسشنامه‌اي و تجزيه و تحليل داده‌ها انجام پذيرفت. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد كه الگوي راهبردي صيانت امنيتي، داراي 3 بُعد و 19 مؤلفه است كه مهم‌ترين مؤلفه‌ها در بُعد عوامل اصلي فضاي سايبر نيروهاي مسلح به ترتيب داده‌ها و اطلاعات، كاربران، شبكه و زيرساخت، خدمات و نرم‌افزار است. همچنين مهم‌ترين مؤلفه‌ها در بُعد اهداف امنيتي فضاي سايبر نيروهاي مسلح به ترتيب محرمانگي، احراز هويت، يكپارچگي و صحت، دسترسي پذيري، انكارناپذيري و در نهايت حفاظت از حريم خصوصي سازمان است. در بُعد اقدامات و راهكارهاي صيانت امنيتي فضاي سايبر نيروهاي مسلح نيز مهم‌ترين مؤلفه‌ها عبارتند از شناسايي منابع و دارايي‌هاي سايبري، محافظت، تشخيص و كشف، تحليل، پاسخ و واكنش، بازيابي، بازدارندگي، مقابله مؤثر، نوآوري و تحول است.