بررسي فضاهاي نابرابر شهري در تهران (سال‌هاي 1375 تا 1390)

در پژوهش حاضر روند نابرابري‌هاي فضايي در تهران موردبررسي قرار مي‌‌گيرد. براي بررسي فضاهاي نابرابر شهري در تهران، توزيع شاخص‌هاي اقتصادي، اجتماعي و مطلوبيت فضا و رابطه آن‌ها مورد بررسي قرار مي‌‌گيرد. اين شاخص‌ها از تحليل ثانويه نتايج تفصيلي سرشماري‌هاي نفوس و مسكن و طرح‌هاي جمع‌آوري اطلاعات قيمت و اجاره مسكن در سال‌هاي 1375، 1385 و 1390 بر اساس مدل سطح‌بندي موريس محاسبه مي‌‌شوند. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه توزيع مطلوبيت فضا با توزيع شاخص‌هاي اجتماعي و اقتصادي رابطه معناداري دارد، به‌طوري‌كه اين رابطه در هر سه دوره سرشماري تأييد مي‌‌شود. گرچه توزيع شاخص‌هاي اقتصادي و اجتماعي در طي 15 سال موردبررسي متوازن‌تر مي‌‌شود، وليكن در توزيع شاخص مطلوبيت فضا تغيير محسوسي رخ نمي‌‌دهد. همچنين در سا‌‌ل‌هاي 1385 و 1390 برخلاف سال 1375 رابطه همبستگي ميان شاخص‌هاي اجتماعي و مطلوبيت فضا بيش از رابطه همبستگي ميان شاخص‌هاي اقتصادي و مطلوبيت فضا محاسبه مي‌‌شود كه نشان از افزايش تأثيرپذيري شاخص مطلوبيت فضا از شاخص اجتماعي دارد. آزمون رگرسيون و محاسبه ضريب تعيين تعديل‌شده نيز نتايج مشابهي را نشان مي‌‌دهد؛ بطوري كه در سال 1375 شاخص اقتصادي 72 درصد از واريانس تغييرات شاخص مطلوبيت فضا را تبيين مي‌‌كند. در سال‌هاي 1385 و 1390 شاخص اقتصادي از معادله رگرسيون خطي خارج و شاخص اجتماعي بدان وارد مي‌‌شود. در اين سال‌ها شاخص اجتماعي به ترتيب توان تبيين 59 درصد و 68 درصد از واريانس تغييرات شاخص مطلوبيت فضا را مي‌‌يابد.