تأثير مجازات اعدام بر بازدارندگي از جرايم مواد مخدر و روان‌گردان

The effect of the death penalty in deterrence of commitment of narcotic and psychotropic crimes

جرائم مربوط به مواد مخدر و روان‌گردان از دغدغه هاي هميشگي و به‌خصوص سال‌هاي اخيرِ جهان (به‌دليل توليد و صدور انبوه) و به‌ويژه كشور ما بوده است. بدين جهت، كنوانسيون‌هاي بين‌المللي مختلفي در اين خصوص به تصويب كشورهاي جهان رسيده است. همچنين، كشورها در حقوق داخلي خود نيز در اين زمينه، به قانون گذاري پرداخته‌اند. در اين ميان، مجازات اعدام، محور بحث حاضر است. نقش بازدارندگي مجازات اعدام در خصوص جرائم مواد مخدر و روان‌گردان از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در نظام حقوقي ايران (به‌عنوان يك نظام مبتني بر شرع) ماهيت فقهيِ اين مجازات در مورد جرائم يادشده نيز محل بحث است. روش انجام اين تحقيق توصيفي است. در جمع‌آوري مطالب تحقيق، علاوه بر استفاده از كتاب‌هاي معدودي كه دراين زمينه وجود داشت، از مقاله‌هاي مربوط به اثر بازدارندگي مجازات بهره گرفته شد. علاوه بر آن از سايت‌هاي اينترنتي و پايان‌نامه‌هاي ستاد مبارزه با مواد مخدر در غني‌ترشدن مطالب نهايت استفاده شده است. تحقيق حاضر تلاش كرده است كه ماهيت اين مجازات را در جرائم مواد مخدر و روان‌گردان از بُعد شرعي و حقوقي مورد بررسي قرار دهد و از سوي ديگر، معين سازد كه اِعمال اين مجازات در جرائم يادشده چه تأ‌ثيري بر بازدارندگي اين جرائم در نظام حقوقي ايران دارد؛ كه با توجه به تفكيكِ بازدارندگي از كارآمدي، به‌نظر مي‌رسد مجازات اعدام در جرائم مورد بحث، از كارآمديِ لازم برخوردار است، اما اين مجازات از بازدارندگي در اين جرائم برخوردار نيست.

Crimes related to narcotic and psychotropic are one of the most significant concerns of the world (because of mass production of aformentioned drugs), specially in our country. therefore, various international conventions in this regard has been adopted around the world. furthermore, in this context, countries in their domestic law, have enacted lots of regulations. meanwhile, the death penalty is the focus of the present discussion. the role of death penalty in deterrence of commitment of narcotic and psychotropic crimes is so important in a legal system. in addition, the Iranian legal system (as a system based on Islamic law), legal nature of this punishment in this regard is under question. this paper tries on the one hand, to determine the legal and juridical nature of this penalty and the other hand, to study the effect of the death Penalty in deterrence of commitment of narcotic and psychotropic crimes in Iranian legal system.