بررسي ادله محمد بن صالح العثيمين، بر عدم مجاز در قرآن

انكار مجاز در قرآن و در لغت عربي، يكي از مباني سلفيه است كه در بسياري از اعتقادات مانند نحوه­ي تفسير صفات الهي در آيات قرآن كريم، نقش اساسي دارد. محمد بن‌ صالح العثيمين، به­عنوان يكي از بزرگ­ترين مفتيان معاصر سلفيت و وهابيت، در آثار متعددي به نفي مجاز و رد ادله "مثبتين" مجاز پرداخته است. دليلي مانند عدم استعمال مجاز توسط سلف و عدم صحت سلب از آيات قرآن، از دلايلي است كه باعث شده ابن ­عثيمين به تبعيت از ابن­قيم، مجاز را طاغوتي براي تحريف روايات و آيات قرآن بداند؛ در حالي­كه در روايات نبوي و كلمات دانشمنداني كه در قرون اوّليه اسلام مي­ زيستند، موارد متعددي از استعمال مجازي وجود دارد؛ علاوه بر اين، عدم صحت سلب از قرآن نيز، در همه­ جا صحيح نيست و مبتلا به نقض است؛ از طرف ديگر، صحت سلب در صورتي باعث انكار آيات قرآن مي­شود كه معناي حقيقي را نفي نمايد؛ در حالي­ كه صحت سلب معناي مجازي، علامت تشخيص حقيقت از مجاز است. از طرف ديگر، آياتي در قرآن وجود دارد كه پذيرفتن معناي حقيقي آنها، نادرست بودن محتواي آيه را در بردارد و توجيهات ابن­ عثيمين نيز اين نادرستي را رفع ننموده است؛ در نهايت اگرچه ابن ­عثيمين منكر مجاز در قرآن است، اما آيه «انّي اراني اعصر خمرا» را، به­ معنايي مجازي تفسير نموده و اسمي از مجاز نبرده است.