الزامات طراحي برنامه درسي رشته طراحي صنعتي در ايران

Industrial design curriculum requirements in Iran

با توجه به قدمت 30 ساله ي آموزش طراحي صنعتي در ايران و گذشت 18 سال از آخرين برنامه درسي مصوب اين رشته، ضرورت طراحي برنامه درسي جديد براي اين رشته وجود دارد، پژوهش حاضر با هدف تبيين عوامل اثرگذار بر طراحي برنامه درسي رشته طراحي صنعتي در مقطع كارشناسي در ايران و با رويكرد كيفي و به روش پديدار شناسي صورت گرفته است. جمعيت مورد مطالعه اعضاي هيات علمي رشته طراحي صنعتي(حداقل با مرتبه استادياري) در دانشگاه هاي تهران بودند. با روش نمونه گيري مبتني بر هدف و تا رسيدن به حد اشباع داده ها، تعداد 16 نفر بررسي شدند. گردآوري داده ها از طريق انجام مصاحبه نيمه ساختار يافته عميق صورت گرفت و با روش تحليل محتواي كيفي تجزيه و تحليل ها انجام شدند. مضامين بدست آمده در جلسه­ي ميزگرد صاحبنظران بررسي و نتايج نهايي تحقيق، مشخص شدند. در راستاي هدف پژوهش، 604 كد معنادار يافت شد كه در انتها، ده مضمون اصلي به عنوان الزامات طراحي برنامه درسي رشته طراحي صنعتي آشكار گشت، كه در دو حيطه برنامه درسي و اصلاحات جاي گرفتند. در حيطه برنامه درسي، شش مضمون هدف گذاري، مؤلفه هاي مؤثر در برنامه درسي، محتوا، ياددهي- يادگيري، فضاي آموزشي، ارزشيابي و در حيطه اصلاحات، چهار مضمون به­روز رساني، تغيير و بازنگري، اعتبار و ضرورت ايجاد گرايش قرار گرفتند. نتيجتاً بر اساس بايدهاي آشكار شده به منظور طراحي برنامه درسي رشته طراحي صنعتي، لزوم بازتعريف ايراني رشته طراحي صنعتي و تعيين اهداف برنامه درسي بر اساس نيازسنجي، تدوين تخصصي برنامه درسي و استفاده از تجربه30 ساله­ي آموزش اين رشته، تدوين راهبردهايي براي انتقال دانش و دست­يابي به مدل بومي رشته طراحي صنعتي، انتخاب راهبردهاي يادگيري در عرصه و يادگيري مشاركتي در فرايند ياددهي-يادگيري، ضرورت فضاهاي آموزشي متنوع، ارزشيابي مداوم و اصلاحات برنامه درسي، بازنگري و به روز رساني برنامه درسي، اعتبار بخشي رشته طراحي صنعتي و ايجاد گرايش در مقطع كارشناسي رشته طراحي صنعتي به عنوان پيشنهادهايي براي طراحي مجدد برنامه درسي اين رشته بعد از 20 سال ارائه گرديد.

Considering the 30-year history of industrial design education in Iran and after 18 years of the last curriculum in this field, there is a need for a new curriculum design for this field. This research aims to explain the factors affecting the design of industrial design curriculum in the undergraduate degree in Iran with a qualitative and phenomenological approach and content analysis method. The populations studied were faculty members in the field of industrial design (at least in professor assistant grade) at Tehran universities. By theoretical sampling method up to reaching data saturation, 16 persons were considered. Data collection was made by deep unstructured interview. Expressions and statements of interviewees were determined as the unit of content, accordingly, 604 significant codes were found that finally by code reduction, 10 main themes in two categories were apparent: 1. Curriculum 2. Reform. There were six curriculum themes, effective components in curriculum, content, teaching-learning, educational environment, evaluation and four themes emerged in the category of reform, updating, reviewing and changing, crediting and establishing new fields. Consequently, in order to design an industrial design curriculum, the necessity of redefining the industrial design discipline in Iran and determining the objectives of the curriculum based on the needs assessment, professional development of curriculum, and the use of the 30-year experience in this field, strategies for transferring knowledge and achievement an indigenous model of industrial design, selection of learning strategies in the field and group learning in the teaching-learning process, diverse educational spaces, ongoing evaluation and curriculum reform, review and updating of curriculum, accreditation to industrial design, and development of new fields of study in undergraduate degree were introduced as suggestions for redesigning the curriculum of the discipline.