اثر بسترهاي بدون خاك بر كيفيت ميوه چهار رقم گوجه‌‌فرنگي گلخانه‌‌اي

Effect of Soilless Substrates on Fruit Quality of Four Greenhouse Tomato Cultivars

از مهم‌ترين عامل‌‌هاي تعيين‌كننده كيفيت ميوه گوجه‌فرنگي، رنگ، اندازه، سفتي بافت، اسيديته، ماده‌‌هاي جامد محلول، ويتامين C و ظرفيت آنتي‌‌اكسيداني ميوه مي‌‌باشد. براي بررسي اثر بستر كشت بر ويژگي‌‌هاي كيفي رقم‌‌هاي گوجه‌‌فرنگي گلخانه‌‌اي، يك آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌‌هاي كامل تصادفي در 3 تكرار اجرا شد. فاكتور اول شامل چهار بستر باگاس (تفاله نيشكر) پوسيده، باگاس پوسيده + پرلايت (1:1 حجمي)، كوكوپيت، كوكوپيت + پرلايت (1:1 حجمي) و فاكتور دوم شامل چهار رقم گوجه‌‌فرنگي شقايق، پرديس، والورو و ازمير بود. نتيجه‌‌هاي آزمايش نشان داد كه نوع بستر كشت بر ليكوپن و كارتنوئيد بافت ميوه و مقدار روشنايي رنگ ميوه (مؤلفه L*) اثر معني‌‌داري داشت. رقم بر قطر، ماده خشك و رنگ ظاهري ميوه اثر معني‌‌دار داشت. برهمكنش بستر كشت و رقم بر ويژگي‌‌هاي طول، سفتي بافت، اسيديته قابل تيتر، ماده‌‌هاي جامد محلول، مقدار ويتامين C و ظرفيت آنتي‌‌اكسيداني بافت ميوه در سطح احتمال 1% معني‌‌دار شد. بيشترين مقدار سفتي بافت در رقم پرديس در بستر كوكوپيت+پرلايت (12/18 نيوتن) ديده شد. هم‌چنين براي بهبود كيفيت ميوه گوجه‌‌فرنگي رقم شقايق بستر كشت باگاس + پرلايت پيشنهاد مي‌‌شود.

The most important determinants of tomato fruits quality are color, size and firmness of visual quality and acidity, soluble solids, vitamin C and antioxidant capacity biochemical. In order to evaluate the effect of substrates on quality of four greenhouse tomato cultivars a factorial experiment in a randomized complete block design with three replications was carried out. The treatments included four soilless substrates (rotten bagasse, rotten bagasse + perlite (1: 1 V), cocopeat, cocopeat + perlite (1: 1 V)) and four greenhouse tomato cultivars (‘Shaghayegh’, ‘Pardis’, ‘Valuro’, and ‘Izmir’). The results showed a significant effect of substrate on lycopene, carotenoids fruit and the lighting color of the fruit (L *). Cultivar had a significant effect on the size, weight and surface color fruit. The interaction of cultivar and substrates was significant at 1% on length, firmness, titratable acidity, soluble solids, vitamin C, antioxidant capacity and total phenol of tomato fruit. The highest firmness of fruits was observed in cultivar Pardis in the Cocopeat + perlite (12.18 N). In general, Shaghayegh cultivar and Bagasse + perlite substrate was recommended for successful greenhouse tomato fruit production.