نقش ولايت‌هاي متقابل در تنظيم روابط اجتماعي

اسلام متضمن يك آيين اجتماعي است و زندگي اجتماعي بدون نظم و قانون معتبري كه حقوق و تكاليف اعضاء را در هر زمينه مشخص كند ممكن نيست و در نبود قانون و وجود هرج و مرج، جامعه اي شكل نمي‌گيرد.  با توجه به اينكه در هر جامعه، نظم و قانون، فلسفه خاص و مباني ويژه خود را دارد، سوال اين است كه در جامعه اسلامي، نظم و قانون، فلسفه اش چيست و از كدام چشمه مي جوشد؟ پاسخ مفروض به سوال فوق اين است كه عميق ترين بنياد نظم و سرچشمه اصلي احكام اجتماعي و حقوق و تكاليف متقابل اعضاء جامعه، ولايت هاي متقابل به مفهوم عام است كه از يك سو، هدايت افراد و عرضه احكام اجتماعي فطري از طريق وحي را در پي دارد و از سوي ديگر، ايمان و فرمانبري مردم از خداوند و در پي آن، نظم و وحدت و امنيت و عدالت و ديگر اهداف اجتماعي را به ثمر مي نشاند و صحنه زندگي خدا باوران را سرسبز مي كند. ولايتهاي متقابل از اقسام عمده ولايت است كه نخست از خدا آغاز مي شود و سراسر خلق خدا را فرا مي گيرد كه نشانه هاي اقتدار و عنايت و رحمت او در همه جا چشمگير هستند و بازتاب آنها در جان انسان عاقل (كه در آيات آفاقي و انفسي سير مي كند) خداشناسي، خدادوستي و خداپرستي و در يك كلمه ايمان و ولايت متقابل مردم فرمانبردار و پرهيزكار نسبت به خداوند است كه فرمود: «إن اوليائه إلاالمتقون» و نعمت هاي والاتر الهي را براي ايشان در پي خواهد داشت كه ثمره ولايت ويژه و متقابل الهي نسبت به مومنان و پرهيزكاران است كه فرمود: ... «والله ولي المومنين» يا «والله ولي المتقين». هدف ما در اين مقاله آن است كه سوال بالا را تبيين، مفاهيم مربوط را تحليل و پاسخ مفروض را به طور مستدل ارائه كنيم. در اين چكيده نيز، هيچ اسمي از روش تحقيق برده نشده است. نويسندگان مقاله اين اشكال را برطرف كنند.