راهبردها و راهكارهاي مناظره با هدف دفاع از حريم تشيع (مطالعه موردي مناظرات شب‌هاي پيشاور)

مناظره يكي از فنون منطقي و روش‌مند در مباحثات علمي و كلامي است كه همواره مورد توجه عالمان و متكلمان اسلامي بوده است. از نمونه‌هاي برجسته آن در قرن اخير، جلسات ده‌گانه مناظره ميان جمعي از علماي فريقين در شهر «پيشاور» است كه به شكل صميمانه و بدون تعصب برگزار شده است. محور اصلي اين مناظرات، تبيين جايگاه حقيقي امامت و ولايت، و رفع شبهات درباره آن است. مشروح اين مباحثات در كتاب شب‌هاي پيشاور به قلم شيوا و داستاني سلطان‌الواعظين شيرازي يعني همان «داعي» نگاشته شده است. با تتبع در اين اثر و تحليل و بررسي مؤلفه‌هاي مناظرات آن، مي‌توان به الگوي مناسبي از روش مناظره در عرصه مباحثات كلامي دست يافت. در واقع «داعي» بر اساس آموزه‌هاي قرآن و سيره معصومان(ع)، نقش مؤثري در دفاع از حريم ولايت ايفا مي‌كند و اغلب به روش برهاني و با استفاده از مقدمات قرآني و روايي و گاهي به صورت جدال احسن يا در قالب خطابه مناظره مي‌كند. اما طرف مقابل وي كه غالباً نقش طراح سؤال را دارد، متشكل از جمعي نظير «حافظ»، «شيخ» و «نواب» است كه روش ايشان اغلب جدلي بوده و خالي از مغالطه نيز نيست.