بررسي و تحليل مناسبات شاهان صفوي با اقليت مسيحي در ايران؛ دوره ضعف و زوال

صفويه، نخستين حكومت شيعي اثنا‌عشري مستقل و فراگير و اولين آزمون دولتي شيعي و اولين صحنه ورود تقريبي علما به سياست و حكومت است. نحوه تعامل اين دولت با اقليت‌هاي ديني غيرمسلمان يكي از مسائل و ابهامات دوره مذكور است. مهم‌ترين اقليت ديني از حيث تعداد و جايگاه، مسيحيان بودند. در نوشتاري ديگر دوره نخست حكومت صفويه تحت عنوان «دوره اقتدار و تثبيت» بررسي شد. اين پژوهش تعامل و رويكرد حكام در دوره دوم حكومتي، يعني دوران ضعف و زوال و گسترش تعصب مذهبي بعد از شاه‌عباس تا زمان انقراض، را بررسي مي‌كند و به اين پرسش‌ها پاسخ مي‌دهد كه: نحوه تعامل حكام صفوي با مسيحيان چگونه بوده و از چه الگوها و متغيرهايي تبعيت مي‌كرده است؟ و آيا اين رويه يكسان يا متفاوت و منعطف بوده ‌است؟ روش تحقيق تحليلي‌توصيفي است و با مطالعه منابع تاريخي و تحليل‌ها و مطالعات مستشرقان متأخر و صاحب‌نظران داخلي انجام شده است. به نظر مي‌رسد روند تعامل با اقليت مسيحي يكسان نبوده و در سال‌هاي پاياني حكومت صفوي به دليل ضعف حكومت و قدرت درباريان و علما، سخت‌گيري و ناملايمات افزايش يافته باشد.