ارزيابي برخي از ويژگي‌هاي كيفي دانه هندوانه طي فرآيند خشك كردن

خشك كردن يكي از متداول‌ترين اشكال فرآوري محصول‌هاي كشاورزي بوده و هدف از آن افزايش ماندگاري فرآورده نهايي است. هدف از اين مطالعه بررسي اثر فرآيند خشك كردن دانه هندوانه (رقم كلاله) با خشك‌كن استوانه‌اي دوار ناپيوسته آزمايشگاهي بر خصوصيات كيفي دانه هندوانه خشك شده است. فاكتورهاي دما (30، 45 و 60 درجه سانتي‌گراد) و ميزان پر بودن مخزن (25%، 50% و 75%) در طي فرآيند خشك كردن تا رسيدن رطوبت دانه هندوانه به ميزان 7/4% بر پايه خشك در نظر گرفته شدند. اثر اين پارامترها و اثر متقابل آنها بر روي نيروي شكست در دو جهت بارگذاري عمودي و افقي نمونه‌ها، قوه‌ناميه نمونه‌ها (درصد جوانه‌زني)، انرژي مخصوص مصرفي خشك‌كن و پارامتر‌هاي رنگي نمونه‌ها (L*، a* و b*) بررسي شد. نتايج نشان داد كه اثر دما بر همه صفات اندازه‌گيري شده معني‌دار است و اثر ميزان پر بودن مخزن نيز بر همه صفات به ‌غير از نيروي شكست در جهت بارگذاري عمودي معني‌دار بود. بررسي اثر متقابل اين دو فاكتور نيز نشان دهنده اثر معني‌داري بر قوه‌ناميه نمونه‌ها (درصد جوانه‌زني)، انرژي مخصوص مصرفي خشك‌كن و پارامتر رنگي (a) بود. نمونه‌هاي خشك شده در دماي 30 درجه سانتي‌گراد با 50 درصد پر بودن مخزن بيشترين درصد جوانه‌زني (قوه‌ناميه) را با خشك‌كن استونه‌اي دارد. بيشترين مقدار پارامتر رنگي a مربوط به نمونه خشك شده در دماي 45 درجه با 50% پر بودن مخزن رخ داده است. در هر يك از دما‌هاي خشك كردن با افزايش ميزان پر بودن مخزن انرژي مصرفي خشك‌كن براي خشك كردن نمونه‌ها افزايش مي‌يابد. بهينه دما و ميزان پر بودن مخزن براي خشك كردن دانه هندوانه براي ارائه به بازار (مصرف آجيلي) و مصرف بذري با خشك‌كن استوانه‌اي، نمونه‌ها بايد به ترتيب در دماي 60 درجه سانتي‌گراد با 25 درصد پر بودن مخزن و دماي 30 درجه سانتي‌گراد با 50% پر بودن مخزن خشك شوند.