بررسي مدل تأسيسي دربارۀ علم ديني

دكتر خسرو باقري درباره علم ديني، مدل مورد نظر خود را با عنوان «مدل تأسيسي» مطرح كرده است. دغدغۀ اصلي ما بررسي مدل تأسيسي است. در اين مقاله، اين ديدگاه را در پنج بخش اصلي معرفي كرده‏ايم و سپس در ده مورد اصلي به نقد آن پرداخته‏ايم. از نظر نگارنده، نتيجه آنكه مدل تأسيسي، خواه به‌لحاظ مبنا و خواه به‌لحاظ بنا، با اشكالات عمده‌اي مواجه است. برخي از اين اشكالات ناظرند به: نگاه سياه و سفيد به علم‌شناسي، تعيين سه منطقه در دين، رابطه معرفت ديني با ديگر معرفت‌هاي ديني، پيامد روشن‌شدن خطاي فرضيه ارائه‌شده از متون ديني، طرح عنوان «متافيزيك ديني» يا «متافيزيك برآمده از دين»، و ادعاي تأثير دين در دو قلمرو كشف و داوري. با توجه به نقدهايي كه ذكر كرده‌ايم، روشن مي‌شود كه اين مدل هيچ گام تازه‌اي براي رسيدن به هدف توليد علم ديني نمي‌تواند بردارد.