بررسي رويكرد كلامي شيعي به جايگاه مصلحت در استنباط احكام شرعي

lt;em gt;اصل مصلحت يكي از اصول اساسي در استنباط احكام شرعي در فقه شيعه است. مرجعيت مصلحت به‌عنوان منبع استنباط احكام شرعي ريشه در مباني كلامي اين اصل و قاعده دارد. در اين مقاله به بررسي جايگاه مصلحت در اجتهاد و استنباط احكام شرعي با رويكرد كلامي شيعه پرداخته‌شده است. پژوهش حاضر پژوهشي توصيفي– تطبيقي است كه به شيوه كتابخانه‌اي بر اساس تحليل اسناد منابع كلامي و فقهي شيعه در زمينه اصل مصلحت انجام‌شده است. مباني كلامي مصلحت در نظام تشريع از ديدگاه شيعه شامل عناصري همچون، كمال و سعادت، علم الهي، عدل الهي، حكمت الهي، حسن و قبح عقلي است. عنصر مصلحت صرفاً در نظام تشريع خداي متعال و در فرايند تشريع قوانين آسماني مطمح نظر نيست، فرايند حاكميت حاكم اسلامي در عصر حضور و غيبت نيز، در دايره اين بحث بوده، دقيقاً به همين جهت اهميت آن، دوچندان مي‌گردد. در بررسي رويكرد كلامي شيعي به مصلحت اين‌گونه نتيجه‌گيري مي‌شود كه تبعيت احكام از مصالح و مفاسد نفس الامري، از نتايج گزاره كلامي معروف در كلام شيعه است كه مي‌گويد: افعال خداوند متعال هدفمند است و فعل گزافي (بدون غرض و هدف) براي او محال است. lt;/em gt;