زمين‌شيمي شيل‌هاي سازند شمشك محدوده معدني داش آغل، بوكان، شمال باختر ايران: برخاستگاه، هوازدگي منشأ، شرايط اكسيداسيون قديمه و جايگاه تكتونيكي

سازند شمشك به سن ژوراسيك پيشين در محدوده معدني داش‌آغل (خاور بوكان، استان آذربايجان‌غربي، شمال باختر ايران) شامل تركيب سنگ‌شناسي شيل، ماسه‌سنگ، آهك، و آندزيت مي‌باشد. بر اساس مشاهدات صحرايي، شيل‌هاي اين سازند سنگ پوشش لايه‌ها و عدسي‌هايي از لاتريت‌هاي غني از آهن هستند. بررسي‌هاي كاني‌شناسي نشان مي‌دهند كه كوارتز، كائولينيت، ايليت، مونت‌موريلونيت، كلسيت، آلبيت، پلاژيوكلاز، هماتيت، و گوتيت، كاني‌هاي سنگ‌ساز شيل‌ها مي‌باشند. مقادير نسبت K2O/Al2O3 (08/012/0) و شاخص تغييرات تركيبي (ICV) (58/022/1) به ترتيب دلالت بر فراواني كاني ايليت و نقش ارزنده كاني‌هاي رسي در كنترل تركيب شيميايي شيل‌هاي مورد مطالعه دارد. ضرايب همبستگي مثبت و قوي بين K با Cr، U، Th، Ba، Hf، Nb، Rb، V، Sc، Co، و Ni آشكار مي‌كنند كه كاني ايليت نقش مؤثري در توزيع اين عناصر جزئي در شيل‌هاي مورد مطالعه ايفا نموده است. الگوي توزيع REEs به هنجار شده به كندريت دلالت بر تفريق و غني‌شدگي قوي LREEs نسبت به HREEs و رخداد بي‌هنجاري‌هاي منفي Eu و Ce در شيل‌هاي داش‌آغل دارد. ترسيم نمودارهاي دو متغيره‌اي نظير Al2O3 TiO2، Ni TiO2، و Zr TiO2 آشكار مي‌كنند كه اين شيل‌ها داراي برخاستگاه سنگ‌هاي آذرين فلسيك هستند. پارامترهاي زمين‌شيميايي نظير Al2O3/TiO2 (57/2362/44)، La/Sc (70/6 10/15)، Th/Sc (15/043/2)، Cr/Th (19/420/27)، Th/Cr (04/024/0)، و Eu/Eu* (53/090/0) از اين ايده حمايت مي‌كنند. مقادير شاخص شيميايي هوازدگي (CIẂ ) (18/9607/97%) دلالت بر هوازدگي شديد مواد منشاء شيل‌ها دارند. مقادير شاخص‌هاي زمين‌شيميايي نظير U (1/06/2)، U اتوژنيك (00/0 28/0)، Mn* (41/011/1)، Ni/Co (04/392/4)، Cu/Zn (12/047/0)، U/Th (33/043/0)، و Ce/Ce* (44/0 86/0) پيشنهاد مي‌كنند كه اين شيل‌ها تحت شرايط محيطي اكسيدان نهشته شده‌اند. بر اساس يافته‌‌هاي زمين‌شيميايي، جايگاه تكتونيكي احتمالي براي اين شيل‌ها محيط حاشيه قاره‌اي غير فعال است.