بررسي كمّي تغييرات كانال رودخانه‌هاي الموت رود و شاهرود (شمال قزوين) در بازه زماني (1394 ـ 1360)

رودخانه­ها مهم­ترين منابع آب در نواحي خشك (از جمله ايران) هستند. رودخانه­‎هاي الموت و شاهرود جزو رودخانه­‌هاي دائمي هستند كه بخش مهمي از منابع آب شمال ايران را تأمين مي­كنند. اهداف اين پژوهش شامل طبقه­‌بندي كمّي الگوي كانال و نيمرخ پهناي رودخانه­‌هاي الموت و شاهرود، تعيين مهم­ترين عوامل مؤثر بر روي تكامل اين رودخانه­‌ها و تحليل دوره‌­هاي رسوب­‌گذاري و فرسايش بستر اين رودخانه­‌ها مي‌باشد. تكامل كانال اين رودخانه‌­ها در يك دوره­ 34 ساله با تأكيد بر روي الگو، هندسه و تغييرات ارتفاعي بستر در اثر فرآيندهاي رسوب­‌گذاري و فرسايش amp;nbsp; بررسي شده است. بررسي زماني تصاوير ماهواره­‌اي (19812015) با استفاده از نرم افزار GIS همراه با amp;nbsp;نقشه­‌برداري­‌هاي توپوگرافي و زمين‌ريخت‌شناسي جهت ارزيابي روند تكاملي و تعيين شاخص‌­هاي كليدي مؤثر بر تغييرات كانال انجام شده است. براي بررسي نيمرخ پهناي تاريخي (19842014) كانال در چهار ايستگاه، نقشه‌­برداري زمين ­شناسي انجام شده است و همراه با عكس­‌هاي تكراري و تحليل بسامد سيلاب، در ارزيابي تغييرات ارتفاعي بستر و فرآيندهاي مؤثر استفاده شده است. فرآيند ترك كانال رايج‌­ترين دليل تغيير كانال است. نرخ تغيير پهناي كانال 2/5 متر در سال در بالادست، 20 متر در سال در ميان­‌رود و 9/3+ و 2/4 متر در سال در بخش باختري است. نرخ رسوب‌گذاري و حفر بستر 12/1 و 76/0 متر در سال در ايستگاه B و 55/5 و 63/5 متر در سال در ايستگاه C است. نتايج نشان مي­دهد كه شرايط اقليمي، عوامل آب‌شناختي و فعاليت­‌هاي انسان مهم­ترين دلايل تغييرات بستر كانال هستند.