بررسي گفتمان انتقادي در نهج‌البلاغه براساس نظريه‌ي نورمن فركلاف(مطالعه موردي توصيف كوفيان)

بدون عنوان

تحليل گفتمان انتقادي، به عنوان رويكردي بين رشته‌اي علوم اجتماعي، فراتر از صورت‌هاي زباني، به بررسي ايدئولوژي اديب كه بازتاب دهنده شرايط اجتماعي و فرهنگي فضاي حاكم بر جامعه اوست، مي‌پردازد. از آن­جا كه قدرت حاكم بر هرجامعه­ اي، گفتمان آن جامعه را سامان مي‌بخشد؛ اين رويكرد، چگونگي پيوند آثار ادبي با قدرت مسلّط بر جامعه را در سه لايه‌ي: توصيف، تفسير و تبيين مورد بررسي قرار مي­دهد. بي­شكّ، خطبه‌هاي نهج‌البلاغه سرشار از موضوعات گوناگون است كه امام(ع) هر يك از آن­ها‌ را به منظور هدايت بهتر جامعه به سوي سعادت، در نهايت فصاحت و بلاغت و با توجّه دقيق به اوضاع سياسي و اجتماعي مسلّط بر زمان بيان نموده­اند. اين پژوهش با روش توصيفي – تحليلي و برپايه تحليل گفتمان انتقادي نورمن فركلاف، به بررسي چگونگي تعامل زباني خطبه هاي امام (ع) با اوضاع خفقان آميز مسلّط بر زمان را كه كوفيان به آن دامن زده بودند، مي­پردازد. دست آورد اين نوشتار، تبيين گفتمان روان­شناسانه و هنري خطبه­ها و اثبات تاثير­پذيري آن­ها از شرايط سياسي حاكم و بويژه رفتار كوفيان و نيز تاثير متقابل امام(ع) بر آن­هاست.