بررسي تغييرات مكاني برخي ويژگي هاي خاك و عملكرد گل محمدي (مطالعه موردي شهرستان بردسير، استان كرمان)

وجود تغييرات مكاني در خصوصيات خاك امري بديهي به شمار مي رود، با اين حال درك از دلايل و منشأ اين تغييـرات كامـل نيست. پژوهش حاضر با هدف بررسي تغييرپذيري مكاني ويژگي هاي خاك و عملكرد گل محمدي در دو مزرعه معروف (مزارع نگار و گلزار) با ويژگي هاي متفاوت اقليمي و توپوگرافي در شهرستان بردسير انجام شد. براي نيل به اهداف مطالعه، در هر يك از مزارع تعداد 100 نمونه خاك و محصول برداشت شد. پس از اندازه گيري ويژگي هاي خاك و ويژگي هاي گياهي، با استفاده از روش زمين آماري كريجينگ اقدام به پهنه بندي ويژگي هاي خاك و گل محمدي گرديد. تجزيه نيم تغييرنماها نشان داد كه تمامي متغيرهاي بررسي شده در هر دو مزرعه داراي ساختار مكاني قوي و متوسط مي باشند. دامنه تأثير تغييرنماها در مزرعه نگار از 122.16 متر براي عملكرد گل محمدي تا 218.46 متر براي سيلت و در مزرعه گلزار از 115.1 متر براي پتاسيم قابل استفاده تا 228 متر براي نيتروژن كل در تغيير است. نتايج نشان دادند كه ويژگي هاي عملكرد گياه و ويژگي هاي خاك حتي در مقياس هاي كوچك داراي وابستگي مكاني هسـتند. نقشه هاي كريجينگ نشان مي دهند كه الگو و پراكنش ويژگي هاي خاك حتي درون يك مزرعهمي تواند بسيار متفاوت باشد؛ هرچند كه مقايسه الگوي مكاني برخي ويژگي هاي خاك مانند ماده آلي و نيتروژن كل با الگوي مكاني ويژگي هاي گياه و ابعاد مزارع مطابقت نشان داد. اين امر نشان‌دهنده آن است كه تغييرپذيري ويژگي هاي مزبور عمدتاً تحت مديريت زارعين قرار گرفته است و براي رعايت بهينه مصرف عناصر غذايي بايستي ميـزان مصرف نهاده ها توسط مديران مزرعه مورد بازنگري قرار گيرد.