مروري بر شاخص‌هاي خشكسالي و بررسي عملكرد آن‏‌ها

ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﭘﺪﯾﺪه‏اي اﺟﺘﻨﺎب‏ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ و از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻼﯾﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ آن را بايد ﺑﺪون اﻣﮑﺎن ﭘﯿﺸﮕﯿﺮي ﺗﻠﻘﯽ ﻧﻤﻮد، اﻣﺎ ﻣﯽﺗﻮان اﯾﻦ ﭘﺪﯾﺪه را ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﮐﺮد. به‏ طوركلي از ديدگاه اقليمي خشكسالي به ‏نوعي انحراف از شرايط متوسط را بيان مي‏‏‌كند. انواع خشكسالي شامل كشاورزي، هيدورلوژي و هواشناسي است كه خشكسالي هواشناسي بيشتر از كشاورزي و هيدرولوژيكي به وقوع مي‌‏پيوندد. ﺑﺮاي ارزﯾﺎﺑﯽ ﮐﻤﯽ وﮐﯿﻔﯽ ﭘﺪﯾﺪه ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ از شاﺧﺺﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ‏ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ در ﺳﺮاﺳﺮ دﻧﯿﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺷﻮد. در اين تحقيق باتوجه ‏‏به اهميت خشكسالي هشت شاخص دهك‏‏‌هاي بارندگي (DPI)، شاخص شدت خشكسالي پالمر (PDSI)، شاخص درصد نرمال بارش (PNPI)، شاخص ذخيره آب سطحي (SWSI)، شاخص بارش مؤثر (SPI)، شاخص رطوبت زراعي (CMI)، شاخص خشكسالي احيايي (RDI) و شاخص ناهنجاري‏‏‌هاي بارندگي (RAI) ارزيابي شد. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان مي‌‏‏دهد، شاخص SPI داراي مزيت نسبي بالايي براي پايش خشكسالي مي‌‏‏باشد. باتوجه ‏‏به اينكه شاخص RDI بر مبناي بارندگي و تبخيرتعرق پتانسيل محاسبه مي‏‌شود نسبت به شاخص SPI كه تنها بر مبناي بارندگي مي‏‏‏‌باشد به متغيرها و تغييرات آب‏‏ وهوايي حساسيت بيشتري دارد. همچنين شاخص PNPI روشي ناكارآمد براي ارزيابي خشكسالي بوده و پيش‏بيني خشكسالي با‏توجه‏ به اين شاخص خطاهاي زيادي خواهد داشت. شاخص CMI محدود به استفاده در فصل رشد است. همچنين نمي‌‏‏تواند مدت زمان طولاني خشكسالي را تعيين كند.