بررسي تنوع ژنتيكي نژادگان‌هاي به (.Cydonia oblonga Mill) استان اردبيل با استفاده از ويژگي‌هاي ريخت‌شناختي، بيوشيميايي و فيزيكوشيميايي

Investigation of genetic diversity of quince (Cydonia oblonga Mill) based on morphological, biochemical and physicochemical characterizations in Ardebil province

اين پژوهش به‌منظور بررسي تنوع ژنتيكي 27 نژادگان (ژنوتيپ)­ بومي و كشت‌شده درخت به (.Cydoniaoblonga Mill) در شهرستان‌‌هاي كوثر و خلخال استان اردبيل صورت گرفت. براي اين منظور، 20 صفت ريخت‌شناختي ‌(مورفولوژيكي) برگ، ميوه و گل و سيزده صفت بيوشيميايي ميوه در سال 1394 و در دانشكدۀ كشاورزي دانشگاه محقق اردبيلي اندازه­ گيري شد. نتايج بررسي صفات، شكل و ابعاد برگ و ميوه نشان داد كه از اين صفات مي­توان به‌عنوان معيار اساسي در جداسازي رقم‌هاي درخت "به" استفاده كرد. همچنين درزمينۀ صفات كيفي برگ، نژادگان­ هاي مختلف از لحاظ شكل پهنك، حالت استقرار پهنك نسبت به شاخه و شكل قاعدۀ پهنك متفاوت بودند. در بررسي صفات مربوط به گل مشخص شد كه گل­ ها در سه رنگ سفيد، صورتي و دورنگ ديده شد. درزمينۀ صفات مربوط به ميوه، شكل آن (گرد، چهارگوش، تخم‌مرغي و گلابي‌شكل) نسبت به ديگر صفات تفاوت بارز و بيشتري را نشان داد. تجزيۀ خوشه­ اي، كل نژادگان‌ها را در سه گروه طبقه‌بندي كرد. بر پايۀ شاخص­ هاي اندازه­ گيري‌شده، نژادگان­ هاي Lm1، Lm5، Lm7، Lm9، Kv1، Kv3، Kv8، Kv4، Kv16 و Kv18 به دليل ميزان كم اسيديتۀ قابل عيارسنجي (تيتراسيون) و قند متعادل و طعم بهتر، مناسب براي مصرف تازه‌خوري ارزيابي شدند.

The genetic diversity of 27 native cultivated quince genotypes from Khalkhal and Kosar in the Ardabil province was evaluated according to 20 morphological leave, fruit, and flower's traits as well as 13 biochemical traits were measured at Mohageg Ardabili University in 2015. Results indicated, these traits can be used as basic criteria for quince genotype distinction. Moreover, the genotypes were different based on the shape, leaf blade attitude, and leaf-base shape. The flower color was variable between genotypes as white, pink and bicolor, which can be used as the key attributes to identify genotypes in Ardabil province. Fruit shape (round, square, oval and pear-shaped) showed remarkable differences between genotypes more than other characters. Cluster analysis according to the measured parameters could divide genotypes into three main groups. Genotypes Lm1, Lm5, Lm7, Lm9, Kv1, Kv3, Kv8, Kv4, Kv16 and Kv18 were suitable for fresh market due to fruit favorite taste, sweet and sour taste balance