ارزيابي ريسك ويژه زمين لغزش در بخشي از البرز جنوبي

Landslide specific risk assessment on part of southern Alborz, Iran

گرچه اغب نمي‌توان مانع از وقوع رخدادهاي طبيعي مانند زمين‌لغزش شد، اما با شناخت، ارزيابي و مديريت جامع ريسك زمين لغزش مي‌توان خسارات و آسيب‌ها را در حد قابل قبولي كاهش داد و امكان استفاده بهينه از زمين را فراهم كرد. در اين مقاله ريسك ويژه زمين لغزش در بخشي از دو حوزه هراز و دماوند از حوزه هاي واقع در البرز جنوبي ارزيابي شده است. ريسك ويژه زمين لغزش، عبارت از درجه آسيب‌پذيري مورد انتظار ناشي از وقوع رخداد لغزش زمين است. در اين تحقيق اجزاي اصلي ريسك پذير شامل؛ تراكم جمعيت، سازه‌ها، منابع طبيعي و كشاورزي در منطقه‌اي است كه بالقوه به وسيله خطر زمين‌لغزش تهديد مي‌شود. درارزيابي خطر لغزش زمين كه از اجزاي اصلي معادله ريسك مي‌باشد، از شاخص آماري فراواني زمين‌لغزش در منطقه و ضريب اهميت نسبي عوامل استفاده شده است. دو شاخص شعاع تأثير لغزش و فراواني اجزاي آسيب‌پذير در ارزيابي و وزن دهي اجزاي آسيب‌پذير كه جزء دوم معادله ريسك مي‌باشند مورد استفاده واقع شده اند. تركيب وزن‌ها و ساخت نقشه‌هاي وزني خطر، آسيب‌پذيري و ريسك با استفاده از مدل همپوشاني شاخص‌هاي چند كلاسه انجام شده است. اين مدل، عملگري افزايشي است، و وزن زياد در پيكسل‌هاي خروجي آن، بيانگر حساسيت زياد آن (تا بيش از دو برابر) نسبت به وزن زياد در پيكسل‌هاي مشابه در عملگرهاي كاهشي است. بنابر اين كاربرد نتايج اين مدل در طرح‌هاي توسعه و آمايش سرزمين خاص كاربري‌هاي حساس است. نقشه ريسك ويژه منطقه، سطح آسيب پذيري مجموع عوامل آسيب پذير در هر نقطه را، بالقوه براي طراحان طرح‌هاي توسعه و سرمايه‌گذاران محلي و منطقه‌اي نشان مي‌دهد و پيش بيني افزايش زيان و آسيب‌پذيري را به طور كيفي در تغيير كاربري‌ها يا تغيير فراواني منابع براي كاربران ممكن مي سازد