بررسي اثرات بازبودن تجارت بر رشد ارزش افزوده صنايع كارخانه‌اي كشورهاي ملحق شده به سازمان تجارت جهاني: رويكرد پانل ديتاي پويا

بررسي‌هاي تجربي حاكي از آن است كه تشكيل سازمان تجارت جهاني  نقش اساسي در رشد پرشتاب تجارت جهاني داشته‌ است. يكي از چالش‌هاي مهم اقتصاد ايران به‌عنوان بزرگ‌ترين اقتصاد غيرعضو آن سازمان به‌ويژه بعد از رفع تحريم‌هاي بين‌المللي چگونگي كسب آمادگي براي الحاق به WTO محسوب مي‌شود. براين‌اساس، پژوهش در مورد آثار بالقوه عضويت در آن سازمان روي توسعه صنعتي كشور ضرورت اساسي دارد. هدف از اين پژوهش، بررسي آثار بالقوه الحاق به WTO بر رشد صنعتي ايران براساس تجربه كشورهاي ملحق شده به آن سازمان مي‌باشد. در اين پژوهش، با استفاده از داده‌هاي تلفيقي 179 كشور جهان، طي سال‌هاي 1980 تا 2015، مدل رشد اقتصادي درون‌زا با به‌كارگيري متغير سهم ارزش افزوده صنايع كارخانه‌اي از GDP به‌عنوان پراكسي رشد صنعتي، با استفاده از روش پانل ديتاي پويا با رويكرد متغيرهاي ابزاري، برآورد شده‌ است. همچنين دو متغير مجازي براي تفكيك آثار فرآيند مذاكرات الحاق و عضويت كامل در WTO وارد مدل شده‌ است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد، رابطه مثبت و معني‌داري بين رشد ارزش‌افزوده صنايع كارخانه‌اي با فرآيند مذاكرات الحاق و عضويت در WTO وجود دارد. از‌اين‌رو مي‌توان گفت اثرات الحاق به سازمان تجارت جهاني به دوره پس از عضويت كامل محدود نبوده، بلكه فرآيند مذاكرات الحاق نيز رشد اقتصادي كشورهاي ملحق‌شونده را به‌دليل اصلاحات الزامي كه در اين فرآيند روي سياست‌ها و نهادهاي اقتصادي روي ‌مي‌دهد تحت تاثير قرار مي‌دهد.