تحليل محتوايي شعر عنتره با رويكرد تاريخي در تعاملات ايران و عرب قبل از اسلام

«عنتره بن ‌شداد» شاعر حماسه‌سراي عرب يكي از پهلوانان نامداري است كه از طريق حضور در جنگ‌هاي متعدد ايران و اعراب در روزگار پيش از اسلام با ايران عهد ساساني ارتباط داشت. او جلوه‌هايي از تعاملات اعراب را با ساسانيان به همراه مشاهدات خود از وقايع و حوادث در شعر حماسي خود منعكس كرده است. او علي‌رغم رويارويي‌هاي خصمانه ديرين، بسياري از فضايل سلاطين ساساني را بازگو و حقايقي متعدد از شكوه و عظمت فرهنگ اصيل و كهن ايراني را در شعرش بيان كرده است. اين مقاله با روش تحليل محتوا در متن ديوان، براي نخستين بار انجام‌گرفته و درصدد پاسخگويي به اين سؤال است كه تحقيق در متن ديوان عنتره چه كمكي به اسناد تاريخي مي‌تواند بكند و روايت عنتره از ايران قبل از اسلام چه تأثير و ارزش تاريخي دارد؟ نتايج تحقيق نشان مي‌دهد مندرجات ديوان عنتره نقشي مؤثر در تبيين برخي مجهولات مرتبط با آن دوره تاريخي ‌ايفا كرده است. گفتار و بيان واقع‌گرايانه وي لايه‌هاي پنهان و غيرقابل‌انكاري را از شوكت و عظمت فرهنگ ايراني آشكار ساخته و اسباب غرور ملي را در برابر بيگانگان فراهم كرده است. همچنين اطلاعات حاصل شده به سبب روايت مستقيم و غير ايراني بودن شاعر جنبه استنادي يافته و بُعد فرامرزي و فراقومي مفاخرات را برجسته نموده است. اين متن معتبر عربي داراي ارزش تاريخي است و قابليت آن را دارد تا مورد استفاده و استناد پژوهشگران تاريخ ايران قبل از اسلام قرار بگيرد