فراواقع‌گرايي وهم‌انگيز در كشف‌الاسرار روزبهان بقلي

ادبيات وهمناك، شگفت و شگرف يكي از شاخه‌هاي شناخته‌شده در ميان انواع ادبي جهان است كه به‌دليل گستردگي آن، نظريه­هاي متعددي در اين حوزه ادبي مطرح شده است. ازسوي ديگر، بسياري از متون ادب فارسي نيز از اين ويژگي برخوردارند، اما چنان‌كه بايسته است هدف پژوهش واقع نشده‌اند. در حوزه عرفان، به‌دليل ارتباط با امور ماوراءطبيعي، آثار متعددي به‌قلم عرفا خلق شده كه با موضوعات وهم‌انگيز و فراواقعي گره خورده است. كشف­الاسرار روزبهان بقلي از اين زمره است كه دربردارنده مكاشفات و سير انفسي و روحاني نويسنده است. او در اين سير و سفر روحاني با موجودات فراطبيعي و مكان­هاي شگفت­انگيز روبه‌رو شده و ازهمه‌مهم‌تر ملاقات­ها و گفت‌وگوهايي با خداوند داشته است. همين موضوع صبغه­اي شگفت­انگيز، ماورائي و وهم­آفرين به اثر داده است. در اين مقاله نويسندگان مي‌كوشند تا علاوه‌بر تبيين ادبيات وهمناك و ماورائي، با استفاده از عناصر و ابزار مورد استفاده روزبهان ازجمله رمز، استعاره و...، به توصيف و شرح عناصر ادبيات وهم‌آميز و فضاسازي فراواقع­گرايانه در كشف­الاسرار بپردازند. گفتني است روزبهان براي تبيين اين سير و تجربه روحاني، با بهره‌گيري از ابزار متعدد، در سه ساحت عالم دروني، بيروني و ماورائي، ارتباط خود را با عالم غيب و موجودات خارق‌‌العاده آن به‌تصوير كشيده و اين به كشف‌الاسرار او رنگ‌وبوي منحصربه‌فردي داده است.