بررسي عشق در دنياي حماسه با نگاهي به شاهنامه

با آنكه حماسه‌ها، از جمله شاهنامه، دنياي جنگ و نبرد هستند، امّا در آنها از عواطف و احساسات فردي نيز مي‌توان نشان يافت. از اين رو، هرچند حجم داستان‌هاي عاشقانه شاهنامه فردوسي در مقايسه با حجم كلّ آن اندك است، امّا اگر حماسه بزرگ ملّي ايران از اين تعداد داستان عاشقانه خالي مي‌بود، گويي كمال فعلي خود را نمي‌داشت. فردوسي كه در شاهنامه به عواطف مختلف انسان از جمله خشم، شادي، اندوه و... پرداخته، به عشق هم كه از كهن‌ترين عواطف انسان و «درد هميشگي» وي است، توجّه داشته است. مقاله حاضر مي‌كوشد با بررسي مهم‌ترين داستان‌ها و ماجراهاي عاشقانه شاهنامه، ويژگي‌هاي كلّي عشق در دنياي حماسه و عوامل مختلف اجتماعي و فرهنگي آن را بررسي و تبيين نمايد. بدين ترتيب، ابتدا به ذكر تفاوت‌ها و شباهت‌هاي عشق در دوره حماسي با دوره تاريخي پرداخته و عوامل گوناگون مانند ژانر حماسي، زمان و... را كه در شكل‌دهي نوع خاصّي از عشق در شاهنامه مؤثّر بوده‌اند، بيان مي‌كند و در ادامه، سه مورد از مهم‌ترين ويژگي‌هاي عشق در داستان‌هاي عاشقانه شاهنامه بررسي مي‌شود.