تحليل گفتمان «جدال سعدي با مدعي» با رويكرد ايدئولوژي شناختي استعاري

استعاره مقوله و ساختي زباني است. گزينش و نوع كاربست استعاره‌ها در ايده‌پردازي و تبيين آن بسيار اهميت دارد. پس استعاره‌ها لزوماً نشان‌دهنده ايدئولوژي و غرض فكري شاعر و نويسنده است. از آنجا كه ايدئولوژي موجب توليد استعاره‌ها مي‌شود. بنابراين، رابطه‌اي درپيوسته و معنادار بين استعاره‌ها و ايدئولوژي وجود دارد. اين جستار، بر اساس همين رويكرد، حكايت «جدال سعدي با مدعي» را كه يكي از حكايت‌هاي بلند باب هفتم گلستان با ساختاري گفتماني ـ جدلي است، به روش مطالعه كتابخانه‌اي و به شيوه تحليلي، مورد ارزيابي و خوانش علمي قرار داده‌است. اصلي‌ترين پرسش اين پژوهش اين است: آيا حكايت «جدال سعدي با مدعي» صرفاً در بيان تفاوت و ترجيح غنا بر فقر است؟ برآيند مجموعه مباحث استدلالي ـ تحليلي استعاره‌هاي مفهومي نشان مي‌دهد كه سعدي با طراحي اين حكايت به شكلي پديدارشناسانه تجربي، ذهنيت تاريخي افاقه‌گرايانه حاكم بر روح جامعه را زير سؤال برده‌است و با شخصيت توانگر ايدئولوژي خود، شناخت فعال مؤثر اجتماعي را نيز مدّ نظر داشته‌است.