بررسي تطبيقي متن مصباح‌الهدايه كاشاني با نهج‌البلاغه برپايه نظريه بينامتنيت ژنت

نظريه ترامتنيتِ ژرار ژنت از رويكردهاي نوين در خوانش و نقد متون ادبي است. اين رويكرد در محور بينامتنيت خود، سه نوع پيوند «آشكارا ـ تعمدي»، «پنهاني ـ تعمدي» و «ضمني» را در ميان دو متن مطرح مي‌كند. در حوزه مطالعات ادبي نيز در موضوع اثرپذيري متون از يكديگر، نكات مهمي در صنعت‌هاي ادبي مانند اقتباس، تضمين، حل، درج، تلميح و گاهي سرقت‌هاي ادبي مطرح مي‌شود كه همواره اهل بلاغت به آنها توجه داشته‌اند. كتاب مصباح الهدايه و مفتاح الكفايه از عزالدين محمود كاشاني (متوفي 735 ق) جايگاهي استوار در مطالعات عرفان اسلامي دارد. اين اثر برپايه نظريه ژنت در مباحث اصلي عرفاني، تعريف اصطلاحي از واژه‌هاي عرفاني، هر سه نوع اثرپذيري را از نهج‌البلاغه داشته است. در اين مقاله سعي مي‌شود از اين ديدگاه چهار فصل از كتاب نامبرده بازخواني شود. با‌توجه‌به آنچه بيان مي‌شود مي‌توان گفت نهج‌البلاغه اَبَرمتني است كه كاشاني با توجه و توسل به آن، مصباح‌ الهدايه و مفتاح الكفايه را تأليف كرده است. حضور كلام مولا علي (ع) در بيشتر سطرهاي اين اثر پررنگ و انكارناپذير است. شيوه تحقيق در اين پژوهش تحليلي ـ توصيفي است كه با بررسي تطبيقي و ارائه شواهد انجام مي‌شود.