رويكردهاي مذهبي و بنيادهاي ايدئولوژيك در سام‌نامه

پس از ورود و پذيرش آيين اسلام در ايران، موج گسترده‌اي از باورها، اسطوره‌هاي اسلامي و سامي و در پي آن عناصر عرفاني، ادبيات حماسي ايران را تحت تأثير قرار داد. اين تأثيرات دامنه وسيعي از تغيير و دگرگوني‌هاي ساختاري و محتوايي را در بر گرفت؛ به‌گونه‌اي‌كه تغيير ايدئولوژي نويسنده بر مسائل بسياري أثر‌‌ گذاشت كه از آن جمله به جريان داستان، اعمال و رفتار قهرمانان، تعامل ميان شخصيت‌هاي داستان و حتي تعيين سرنوشت قهرمانان مي‌توان اشاره كرد. با تحليل تأثيرهاي عنصر مذهب در سام‌نامه مي‌توان دريافت انديشه‌ها و مضامين اسلامي و قرآني در اين اثر نمود بسياري دارد؛ به‌طوري‌كه خويشكاري پهلوان و قهرمان اصلي حماسه و ياران و همراهان او در ترويج عقايد يكتاپرستانه و حتي گاهي آشكارا در راستاي گسترش باورهاي اسلامي است و اهداف ملي در اولويت‌هاي بعدي قرار مي‌گيرد. مضامين و تفكر عرفاني و صوفيانه در سايه دين اسلام، نمودهايي در اين اثر دارد كه در بخش‌هاي سروده خواجوي كرماني مي‌توان آنها را دريافت. اين پژوهش از نوع بنيادي و مبناي كار برپايه شيوه تحليلي، توصيفي و كتابخانه‌اي است. نگارندگان كوشيده‌‌‌اند اصلي‌ترين تأثيرهاي دين را در حماسه سام‌نامه واكاوي كنند و از اين راه افزون‌بر دست‌يابي به اهداف بالا كه اساس اين پژوهش است، اين نكته را تأييد كنند كه سام‌نامه حماسه‌‌اي است كه در دوران‌هاي مختلفي از تاريخ سروده شده است.