تأثير ديدگاه ايدئولوژيك جنسيت مترجمان در ترجمۀ قرآن مجيد

در ترجمه آيات قرآن، انتخاب­هاي واژگاني مي­تواند ايدئولوژي­هاي ناشي از جنسيت مترجمان را نشان دهد، امري كه مي­تواند حتي باعث تغيير نگرش افراد نسبت به دين اسلام و جايگاه زن در اسلام شود. هدف از پژوهش حاضر، بررسي تأثير ديدگاه ايدئولوژيك ناشي از جنسيت مترجم با توجه به پيش­زمينه­هاي متفاوت شرقي و يا غربي بودن مترجمان در ترجمه آيه­هاي مرتبط با زنان در قرآن است. از آنجايي­كه اكثريت قريب به اتفاق مترجمان قرآن مردان بوده­اند، اين تحقيق بر­ آن است تا ميزان تأثير ايدئولوژي مردسالارانه در ترجمه چند آيه­ از قرآن را مشخص نمايد. در اين راستا، دو ترجمه فارسي از قرآن كريم كه يكي توسط مترجم زن و ديگري توسط مترجم مرد و همچنين سه ترجمه انگليسي از قرآن كه توسط مترجم زن ايراني و مترجمان مرد با پيش­زمينة شرقي و غربي هستند در آيات مرتبط با زنان در 4 سوره نساء، احزاب، نور و ممتحنه بر اساس مدل تحليل انتقادي ترجمه خانجان (1390) مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه ايدئولوژي ناشي از جنسيت مترجمان مي­تواند به طور ناخودآگاه و خودآگاه بر روي ترجمه آنان تأثير بگذارد. بنابراين مترجمان در ترجمه قرآن هرچند دقيق ترجمه كرده باشند، باز برداشت يك انسان از كلام خداست. ايدئولوژي جنسيت و ديدگاه غالب جامعه و پيش­فرضي كه هريك از اين سه مترجم نسبت به زن و مرد دارند به طور ناخودآگاه بر افكار، باورها و انتخاب­هاي ترجمه­اي مترجمان اثر مي­گذارد. خطاي مترجم در ترجمه متون ديني ممكن است، اما خواننده بهتر است با احتمال وجود خطا به ترجمه آيات بنگرد.