انواع و مراتب صبر در متون منثور عرفاني

صبر، يكي از مقامات عرفاني و از بنيان هاي اساسي سير و سلوك عارفانه است. در قرآن كريم، 104 بار از صبر و متعلقات آن سخن گفته شده است. رسول اكرم(ص) نيز صبر را يكي از دو قاعده ايمان دانسته اند. عارفان، با تأسي به كلام وحي و سيره نبوي، براي طي مراحل سلوك، رسيدن به مقام صبر و تمكّن در آن را امري ضروري و لازم دانسته اند و هر يك تعريفي براي صبر ذكر كرده اند. برخي از مهم‌ترين انواع صبر در اين متون عبارتند از: صبر بر مصيبت، معصيت، فراخي نعمت، صبر ستوده و ناستوده، صبر عابدان، محبان و زاهدان، صبر مكتسب و غيرمكتسب، صبر با خدا، صبر از خدا و صبر براي خدا. عرفا صبر را هديه و عنايت الهي به انبيا و اوليا دانسته آن را يكي از مقامات ناميده‌اند. اين پژوهش كه به روش تحليلي- توصيفي صورت گرفته ، بر آن است تا بر اساس امهات متون نثر عرفاني فارسي، ضمن بيان تلقي عرفا از مفهوم صبر انواع و مراتب آن را از منظر آنان تبيين نمايد.