فَرگشتِ تاريخي- اعتقاديِ واژه «حُبّ» از ادبيّات عصر جاهلي تا آموزه‌هاي عرفان اسلامي

بحث و تحقيق درباره‌ محتوا و ساختارهاي لفظي و معنويِ قرآن كريم از نخستين رويكردهاي علما و انديشمندانِ مسلمان در تاريخ اسلام محسوب مي‌شود؛ اهمّيت اين رويكردها تا بحدّي است كه دركِ زمينه‌ها و ويژگي‌هاي لفظي و بلاغي قرآن كريم را بستري براي فهم درست و صحيحِ انديشه‌هاي وحياني مي‌دانند. محور همنشيني واژه «حُبّ» در هنجارهاي ادبي- اجتماعي جامعه‌ جاهلي، منحصر به عرائس شعري، محبوبه‌هاي شاعران و اَبطال، و آثار مسكن و كاشانه و ديار آنها محدود مي‌شد و مفاهيم والا و چالش برانگيز اعتقادي، مدّنظر نبود امّا در رهيافت‌هاي معناشناختي قرآن كريم، حوزه‌ معنايي «حُبّ» رنگ اعتقادي- اسلامي به خود گرفت و نظام دِلالي آن، از حُبّ و عشقِ زميني، به حُبّ الهي و محبّت چندسويه و متعالي خدا- انسان تغيير جهت داد.نتايج پژوهش حاضر نشان مي‌دهد تغيير گفتمان جاهلي به اسلام و عرفان اسلامي، سبب شد بِساطَت و مادّي گريِ عرب جاهلي، جاي خود را به تأمّل در حيات و هستي بدهد و انسانِ مسلمان، با تكيه بر تعليمات اسلامي و تأكيد بر اصالت تعابير و معاني قرآني، نگاه فرامادّي خود را به موضوع حُب و محبّت نيز منعطف سازد چنانكه التذاذ صرفِ مادّي در عصر جاهلي، در پرتو آموزه‌هاي قرآني، به تعابيري همچون «ايثار»، «وُدّ»، «صفاي مودّت»، «ترجيح دادن» و... تحوّل پيدا كرد.