تحليل‌ و نقد نظريه شوشتري درباره آراء رجالي ابن غضائري

يكي از رجاليان مهم، ابن‌ غضائري است كه به تضعيفِ بسيار و سريع راويان ‌مشهور است. او در كتاب موسوم به «الضعفاء»، بسياري از راويان ثقه را تضعيف كرده است. رجالي معاصر، شيخ محمد‌تقي شوشتري در كتاب قاموس الرجال، از او دفاع و بسيار به تضعيفات او اعتماد كرده و در اغلب موارد، آراء او را بر ديگر رجاليان، مقدم دانسته است. اين مقاله درصدد تحليل و نقد ديدگاه شوشتري درباره ميزان اعتبار تضعيفات ابن غضائري و در پي آن، توثيقات اوست. نخست خاستگاه تضعيف راويان را واكاويده، سپس به شناساندن روش رجالي ابن غضائري پرداخته و از اين دريچه، روش رجالي او را در تضعيفات و توثيقات به‌نقد كشيده است و در پايان، ديدگاه شوشتري را در خصوص آراء رجالي او به‌تفصيل ارزيابي كرده است. از دستاوردهاي اين مقاله، نخست شناخت ميزان اعتبار روش رجالي ابن غضائري و آراء او در جرح‌وتعديل راويان، به‌ويژه، در تعارض آراء او و ديگر رجاليان متقدم است؛ دوم نشان دادن اين امر كه نسبت غلو و كذب به راويان، برگرفته از متن­شناسي روايات آن‌ها بوده كه محل تأمل است و متقدمان، ديدگاه يكساني در اين خصوص نداشته‌اند و اين امر، پذيرش مطلق آن را زير سؤال مي‌بَرد؛ سوم نشان دادن به‌كارگيري گسترده روش متن­شناسي روايات راويان از سوي ابن غضائري و ارائه نمونه‌هايي از مخالفت نتايج آن با واقع.