بررسي سپهر گفتمان در ترجمه باركس از اشعار مثنوي مولانا

ترجمه كلمن باركس از آثار مولانا بيشترين سهم را در محبوبيت اين آثار به ويژه در ميان مخاطبان عام آمريكايي داشته است. از اين رو، بررسي كيفيت بازنمايي آثار مولانا در زبان و فرهنگ مقصد از اهميت بالايي برخوردار است. در اين ميان، رويكرد مترجم نسبت به سپهر گفتمان يك اثر ادبي در ارتباط با سپهر گفتمان مخاطب مقصد، نقش مهمي در چگونگي بازنمايي تصوير آن اثر و نيز رد يا پذيرش آن در جامعه مقصد دارد. بنابراين، پژوهش حاضر به بررسي اين مسئله مي‌پردازد كه عناصر سپهر گفتمان اشعار مثنوي چگونه ترجمه شده‌اند و شيوه ترجمه اين عناصر چه تأثيري بر عناصر بوطيقايي اين اشعار داشته است. بررسي و تحليل ترجمه باركس از يك بخش از دفتر اول مثنوي نشان مي‌دهد كه باركس بخش عمده‌اي از عناصر سپهر گفتمان اشعار را حذف كرده يا از بافت قرآني، اسلامي و عرفاني آن خارج ساخته است و در برخي موارد با تلفيق مفاهيم تائوئيسم، سپهر گفتمان اشعار را به كلي تغيير داده است. همچنين، رويكرد باركس نسبت به عناصر سپهر گفتمان موجب حذف برخي از عناصر بوطيقايي و تغيير محتواي برخي ديگر شده است. شيوه باركس در ترجمه عناصر سپهر گفتمان را مي‌توان در راستاي تطبيق دادن اين عناصر با تفكر عصر جديد و نيازهاي معنوي طيف وسيعي از مخاطبان آمريكايي تفسير نمود.