تأثير قدرت موضوعات فعلي بر حالت نمايي افتراقي: شواهدي از گويش هورامي

حـالت نمايي افتـراقي پديده اي در نظام صرفي زبان‌هايي است كه مشخّصۀ حالت را به شكل آشكار و به وسيلۀ وندهاي تصريفي بر روي گروه‌هاي اسمي نمايش مي‌دهند. اين پديده در زبان‌هاي داراي نظام حالت مفعولي، به شكل حالت‌نمايي افتراقي سازۀ مفعول و در زبان‌هاي واجد نظام كنايي، به شكل حالت‌نمايي افتراقي سازۀ فاعل است. اين مقاله ضمن معرّفي و توصيف موارد فاعل‌نمايي و مفعول‌نمايي افتراقي در گويش هورامي، شرايط ظهور اين پديده‌ها را در ساخت‌هاي كنايي و مفعوليِ اين گويش تبيين مي نمايد. در اين راستا، با معرّفي قدرت موضوعات فعلي و نحوۀ محاسبۀ آن در ساخت‌هاي مفعولي و كنايي، نشان مي‌دهيم كه تفاوت در ميزان قدرت موضوعات فعلي موجب پديدآمدن حالت‌نمايي افتراقي در اين گويش مي‌شود؛ بدين معنا كه تنها موضوعات فعلي قوي و برجسته ميزبان پايانۀ صرفي حالت‌نما هستند. يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان مي‌دهند كه حالت‌نمايي آشكار در ساخت‌هاي مفعوليِ گويش هورامي براي بازشناسي روابط دستوري و در ساخت‌هاي كنايي اين گويش جهت بازنمايي برجستگي كلامي سازۀ گيرندۀ تكواژ حالت‌نما به كار مي‌رود.