بررسي نظام خويشاوندي كُردي مياني و مقايسۀ آن با فارسي و انگليسي

در اين نوشتار، اصطلاحات خويشاوندي گويش كُردي مياني كه سوراني هم خوانده مي‌شود، در چارچوب نظريات انسان‌شناسان جهاني‌گرا كه معتقد به وجود‌ نظام جهاني ‌يكپارچه‌اي در زير تنوّعات ظاهري موجود در نظام‌هاي خويشاوندي هستند به‌صورت مقايسه‌اي با فارسي و انگليسي، مورد بررسي قرار مي‌گيرد. انسان‌شناسان جهاني‌گرا، اساس همۀ روابط خويشاوندي، از ساده‌ترين تا پيچيده‌ترين آنها را مبتني بر خانوادۀ هسته‌اي و گسترش آن را از طريق خويشاوندي كه ميان دو خانوادۀ هسته‌اي ارتباط برقرار مي‌كند، مي‌دانند. در ‌اين ديدگاه، مجموعه‌اي از معيارهاي جهاني براي دسته‌بندي خويشاوندان وجود دارد كه بر اساس آنها، مي‌توان همۀ نظام‌هاي خويشاوندي را توصيف و بررسي نمود. هر زباني با توجّه به ويژگي‌هاي فرهنگي خاصّ خود، تعدادي از آنها را به‌كار مي‌برد. نتيجۀ اين پژوهش، مشخّص كرد كه در كردي مياني، از پنج ملاك سببي نسبي، جنسيت، نسل، سوي خويشاوندي و سنّ نِسبي؛ در فارسي از چهار ملاك سببي نسبي، جنسيت، نسل، سوي خويشاوندي و در انگليسي هم از سه ملاك سببي نسبي، جنسيت و نسل براي دسته‌بندي خويشاوندان استفاده مي‌كنند؛ افزون بر اين، نظام خويشاوندي انگليسي متعلّق به نظام اسكيمو است در حالي كه نظام خويشاوندي كُردي و فارسي در دستۀ نظام سوداني قرار مي‎گيرند.