سنجش ظرفيت ماليات بر ارزش‌افزوده مناطق با استفاده از الگوي دادهستانده چند منطقه‌اي

در اين مقاله، يكپارچگي افقي و عمودي ارزش‌افزوده و اثرات متقابل مناطق كشور بر ظرفيت ماليات بر ارزش‌افزوده با استفاده از يك جدول داده ستانده چندمنطقه‌اي تهران، البرز و ساير مناطق براي سال 1393 محاسبه گرديده است. از يك سو بر اساس نظريه اقتصاد منطقه‌اي، پيش‌بيني مي‌شود كه هرچه منطقه كوچك‌تر باشد، ميل به واردات بيشتر و شاخص يكپارچگي عمودي بزرگتري داشته باشد و از سوي ديگر، طبق منطق نظام ماليات بر ارزش‌افزوده، انتظار مي‌رود كه منطقه بزرگتر، ظرفيت ماليات بر ارزش‌افزوده مناطق ديگر را به ميزان بيشتري متاثر سازد. محاسبات اين مقاله نيز مؤيد اين دو پيش‌بيني نظري است به طوري‌كه نتايج مطالعه، حاكي از آن است كه: اولاً، شاخص يكپارچگي عمودي براي استان‌هاي تهران، البرز و ساير مناطق، به ترتيب 7/9، 9/17 و 5/3 درصد است و استان البرز كه با سهم 4/3 درصدي از كل توليد ناخالص داخلي كشور، كوچك‌ترين منطقه محسوب مي‌شود، بالاترين شاخص يكپارچگي عمودي را دارد. ثانياً، استان البرز به عنوان كوچك‌ترين منطقه، اثرات نسبتاً اندكي بر ظرفيت ماليات بر ارزش‌افزوده تهران و ساير مناطق دارد؛ به طوري‌كه تأمين نيازهاي واسطه‌اي بخش‌هاي اقتصادي استان البرز توسط تهران و ساير مناطق، صرفاً مي‌تواند 33/0 و 72/0 درصد ظرفيت مالياتي اين دو منطقه را ارتقا بخشد. اين در حالي است كه وسعت اثرگذاري ساير مناطق بر ظرفيت مالياتي استان تهران و البرز، به مراتب قابل ملاحظه‌تر بوده و به ترتيب، موجب ايجاد يك ظرفيت مالياتي 5/8 و 14 درصدي در دو استان‌ مذكور مي‌شود