مسئوليت مبتني بر فعاليت مجرمانۀ مشترك در حقوق بين‌الملل كيفري

فعاليت مجرمانۀ مشترك در حال حاضر، يكي از مهم‌ترين اشكال مسئوليت كيفري در حقوق بين‌الملل كيفري محسوب مي‌گردد. يكي از دلايل مهم اين امر، متناسب بودن اين شكل از مسئوليت با شيوۀ ارتكاب جنايات بين‌المللي است؛ زيرا جنايات مذكور اغلب به صورت گروهي و بر اساس طرح و برنامۀ مشترك و در قلمرو گسترده و با حضور مقامات مافوق به عنوان رهبر و هدايتگر ارتكاب مي‌يابند. با عنايت به استفادۀ گستردۀ اين شيوه از مسئوليت كيفري توسط مقامات تعقيب براي توجه مسئوليت نسبت به متهمان جنايات گروهي و از طرفي نيز وجود چالش‌هاي عديده در مباني قانوني اين شكل از مسئوليت و تفسير موسع آن توسط مقامات تعقيب در دادگاه‌هاي اختصاصي (يوگسلاوي و رواندا) و متعاقب آن دادگاه‌هاي تركيبي (دادگاه سيرالئون، كامبوج و...) سبب شده كه در سطح وسيع اين شكل از مسئوليت مورد انتقاد قرارگيرد. عمدۀ اين انتقادات پيرامون اين امر است كه در زماني كه دادگاه يوگسلاوي سابق اين شيوه از مسئوليت را در خصوص پروندۀ تاديج پذيرفت، در آن زمان اين شكل از مسئوليت در حقوق بين‌الملل عرفي پذيرفته نشده بود و بسياري از منتقدان، اين شيوه از مسئوليت را حاصل حقوق بين‌الملل عرفي ندانسته و بلكه آن را به عنوان يك شيوۀ خلاقيت قضايي، خارج از دامنه و قلمرو اساسنامۀ دادگاه يوگسلاوي و حقوق بين‌الملل عرفي مي‌دانند.