ظرفيت هاي جوامع مسلمان در ارتقاي آموزش حقوق بشر

امروزه،آموزش حقوق بشر، به عنوان ابزاري مهم در راستاي ارتقاي احترام به حقوق بشر، مورد اهتمام وافر جامعه بين‌المللي است. اما عدم توجه به چالش‌ها و موانعي كه مي‌تواند فرآيند آموزش را با ناكارآمدي مواجه سازد، سبب ناكامي در نيل به اهداف آموزش خواهد شد. شناسايي و به‌كارگيري شيوه‌هاي مؤثر و متناسب با ظرفيت‌هاي بومي در هر منطقه، موجبات غلبه بر چالش‌ها و موانع موجود و محتمل را فراهم مي‌سازد. در جوامع مسلمان، چالش مضاعفِ تقابل گفتمان دين و حقوق بشر نيز از موانع توسعه آموزش حقوق بشر تلقي مي‌شود كه توجه به آن، در شناسايي شيوه‌‌هاي متناسب براي آموزش حقوق بشر مبتني بر ظرفيت­هاي بومي جوامع مسلمان، ضروري مي‌نمايد. ظرفيت­هاي مورد نظر در دو دسته قابل بررسي است. دسته نخست، ظرفيت­هاي عام و غيرمختص به جوامع مسلمان براي ارتقاي حقوق بشر هستند؛ همچون ظرفيت سازمان­هاي غيردولتي، كلينيك­هاي حقوقي دانشگاهي و شيوه آموزش كلينيكي حقوق بشر، كه شيوه­اي كارآمد، متناسب با عناصر اصلي آموزش حقوق بشر و مطابق با اسناد بين‌المللي، در همه جوامع شناخته مي­شود. دسته دوم، ظرفيت­هاي اختصاصي جوامع مسلمان هستند كه مي­توانند از طريق بومي­سازي شيوه آموزش كلينيكي حقوق بشر، رفع چالش‌هاي پيش ­روي كلينيك­هاي حقوقي دانشگاهي و افزايش كارآمدي آن‌ها در زمينه آموزش حقوق بشر، به ارتقاي حقوق بشر در اين جوامع كمك شاياني بكنند. واكاوي چگونگي كاركرد ظرفيت‌هاي عام و تلاش در جهت شناسايي و ارائه‌ي ظرفيت‌هاي خاص از قبيل نهاد وقف، مساجد و نقش آموزشي روحانيون مسلمان، وجهه همت اين نوشتار است، كه با توصيف و تحليل داده‌هاي عمدتاً كتابخانه‌اي به انجام رسيده است.