مفهوم شناسي واژه نكاح در فقه مذاهب اسلامي و آثار مترتب بر آن

نسبت به معناي حقيقي واژه نكاح ميان علماي مذاهب اسلامي اختلاف وجود دارد. نظر راجح و مشهور در بين فقهاي مذاهب اسلامي، اين است كه واژه نكاح حقيقتاً به معناي عقد است. طرفداران اين ديدگاه براي اثبات نظريه خود به دلايلي از قرآن، سنت و عقل استناد كرده‌اند. اين گروه بر اين عقيده‌اند كه واژه نكاح در قرآن در تمامي آيات به معناي عقد مي‌باشد. در مقابل گروه ديگري از فقها نكاح را حقيقت در معناي وطي و گروهي آن ‌را مشترك بين دو معناي وطي و عقد دانسته‌اند. برخي از فقها نيز آن را به ‌معناي ضم بيان كرده‌اند. هر يك از اين گروهها براي اثبات نظريه خود به دلايلي از جمله آيات قرآن، احاديث پيامبر و دلايل عقلي استناد نموده‌اند. نظر قابل پذيرش و راجح، قول گروه اول است؛ چه ذكر جماع و وطي امري قبيح بوده و عرفاً خلاف ادب تلقي مي‌شود. نيز در قرآن صرفاً به ‌معناي عقد آمده و صحت سلب معناي وطي از واژه نكاح، دلالت بر مجازي بودن استعمال نكاح در معناي وطي دارد. اختلاف در مسائلي چون شهادت در نكاح و ايجاد محرميت مصاهرتي در اثر زنا، از توابع و آثار اختلاف در اين بحث است.