احساس محروميت نسبي در ميان قوم بلوچ و تأثير آن بر خشونت سياسي

اين پژوهش به بررسي رابطۀ محروميت نسبي و خشونت سياسي در بين شهروندان زاهداني مي‌پردازد. استان سيستان و بلوچستان به علت شرايط خاص اقليمي و فرهنگي، همواره يكي از مناطق حساس و چالش¬زا در ايران بوده است. دو چالش اصلي اقليت¬گرايي قومي و اقليت¬گرايي مذهبي، اين منطقه را مستعد رفتارهاي خشونت‌آميز مي‌كند. پديدۀ خشونت سياسي در مناطقي از كشور كه به شدت متأثر از ارزش‌هاي سنتي و قوميتي خود هستند و گرايش و پايبندي كمتري نسبت به حكومت مركزي دارند، بيشتر مشهود است. خشونت‌هاي سياسي در اين منطقه محصول علل و عوامل مختلف و متنوعي است و ابعاد عيني و ذهني متعددي دارد كه در اين پژوهش به تبيين رابطه احساس محروميت نسبي با خشونت سياسي پرداخته مي‌شود. روش تحقيق مورد استفاده در اين بررسي، روش پيمايشي است. فن جمع‌آوري اطلاعات، استفاده از پرسشنامه بوده است. جامعه آماري تحقيق حاضر شامل كليه شهروندان شهر زاهدان بوده است كه حجم نمونه 384 نفري به شيوه نمونه‌گيري خوشه‌اي انتخاب شد. اطلاعات گردآوري‌شده به كمك نرم‌افزار spss تجزيه و تحليل شده است. نتايج حاصل از تجزيه و تحليل داده‌ها نشان داد كه بين احساس محروميت نسبي با رفتارهاي خشونت‌آميز در ميان شهروندان مورد بررسي، ارتباط معني‌داري وجود دارد. تفاوت‌‌هاي مذهبي، دوري از مركز و مراودات فرهنگي، بافت زندگي عشيره‌‌اي، فقر و بيكاري، عدم مشاركت فراگير، قاچاق، ضعف زيرساخت‌‌ها، همانندي‌هاي فرهنگي، قومي، مذهبي با دو كشور بحران‌زده افغانستان و پاكستان، تقويت جريان‌هاي ضد شيعه نظير فرقه وهابيت از جانب بيگانگان از ‌جمله عربستان و پاكستان و مشكلات طبيعي مثل كمبود آب، خشك‌سالي و... از علل اساسي خشونت سياسي در اين منطقه محسوب مي‌شود.