راهكارهاي صدرالمتالهين در حل مسئلة خودفريبي

زمينه و هدف: خودفريبي ازجمله رذايل اخلاقي است كه در فرهنگ قرآني- اسلامي ذيل عناويني همچون تسويل و تدليس نفس اماره، موردبحث و بررسي قرار گرفته است. صدرالمتالهين اين بيماري نفساني را در مباحث انسان‌شناسي خود مطرح كرده و معتقد است اصلي‌ترين عامل ايجاد آن مستولي شدن شهوت و غضب بر وجود آدمي و نيز غلبة واهمه و خيال بر عقل و خرد اوست. خودفريبي مصاديق متعددي دارد كه از آن جمله مي‌توان به توجيه، انكار، دليل‌تراشي، مغالطه، دروغ و تقليد اشاره كرد. اين مقاله بر آن است تا ضمن تبيين دقيق مسئلة خودفريبي از منظر حكمت متعاليه، راهكارهاي مناسب براي درمان آن را نيز معرفي كند. روش تحقيق: اين تحقيق بنيادي- فلسفي از روش توصيفي – تحليلي با تكيه بر تحليل محتوا بهره مي‌برد. محتواي مورداستفاده عموماً آثار ملاصدرا است. يافته ها و نتيجه گيري: به باور ملاصدرا، خودشناسي مقدمة درمان بيماري هاي دروني همچون خودفريبي است. توبه، تعقل و استدلال‌گرايي نيز مي توانند در درمان اين بيماري نفساني مؤثر باشند. از طريق اين روش‌ها مي توان مصاديق خودفريبي را شناخت و با تبديل شناخت‌ها به عمل و رفتار، مي‌توان به سلامت روان دست يافت. پيشنهاد ما در تحقق اين مهم آن است كه هر كس بكوشد تا استدلال‌گرايي را تمرين كند؛ زيرا تحقق استدلال‌گرايي در بخش‌هاي مختلف زندگي فردي و اجتماعي، نياز به ورزش و تمرين دارد.