بررسى انديشه ى سنايى در باره ى عالم صغير و عالم كبير

Micro and macrocosms in Sanaie›s opinion

آن چه در اين مقاله مورد پژوهش قرار مى گيرد بررسى انديشه سنايى درباره عالم صغير و كبير از » . تمام آن چه در عالم بالا وجود دارد و در جهان هستى است نمونه اى از آن در انسان است » ، است اين جهت انسان عالم صغير است و هرچه غير انسان است به يك بار عالم كبير است. خداوند كتاب بزرگ هستى را تأليف كرده و كلمات اين موجودات هستى هستند و انسان خلاصه ى اين كتاب است و به قولى متأخر زمان است و علت اصلى و نهايى آفرينش و خلاصه و چكيده موجودات عالم محسوب در عالم كبير انسان عاقل خليفه ى خداست و در عالم صغير عقل خليفه ى خداست. » . مى گردد سنايى نيز مانند بسيارى از عرفا از جمله عطار، ابن عربى، نسفى، مولانا و.... معتقد است كه انسان در » ميان موجودات جهان آفرينش مخلوقى يگانه و فرد است و عظمت او تا بدانجاست كه تمام هستى, در مقابل انسان ناچيز و مسخرند و انسان اگرچه به ظاهر و صورت، جهانى كوچك به شمار مى رود ولى در باطن عالمى بزرگ است. سنايى انسان را به خاطر امتيازات ويژه اى كه نسبت به ساير مخلوقات دارد اشرف مخلوقات و شريف ترين موجودات قلمداد مى كند و معتقد است كه حتى فرشتگان مقربى چون جبرئيل، سوخته عشق انسانند و فرشتگان در برابر آدمى به مگس هايى مى مانند كه گرد خواجه